Video-opnamen in het onderwijs?

20-06-2019



Op mijn blog over het gebruik van video-opnamen waarop cliënten zijn te zien, kwamen verschillende reacties en vragen. Zo vroeg een lid zich af of het nog wat uitmaakt of je de video-opnamen op een stick zet of op een andere manier vastlegt. De wet spreekt zich daar niet over uit. Wat vooral van belang is, is dat je zorgvuldig om gaat met de opname en de informatiedrager. Je moet er voor zorgen dat anderen niet bij de opname kunnen en natuurlijk moet je er voor zorgen dat je je stick of de andere informatiedrager niet kwijt raakt of dat je hem ergens laat liggen. Welke techniek je ook kiest, je moet zien te voorkomen dat anderen de opname kunnen zien of kunnen gaan afspelen. Dat geldt ook voor vervoer van de stick of het mobieltje. En het is zeer aan te raden om de opname meteen te wissen nadat deze niet meer nodig is want dan zijn er ook geen risico’s meer van verlies of andere onrechtmatige toegang.

Toestemming vragen en niet herkenbaar in beeld
Een andere vraag naar aanleiding van de blog was hoe het zit met video-opnamen die je als gz-psycholoog gebruikt voor het onderwijs. In principe gelden dezelfde regels: gericht toestemming vragen aan de cliënt nadat je het doel hebt uitgelegd en hebt beschreven aan wie de opname zal worden getoond en hoe lang dat zal gebeuren. Omdat de groep die de opname te zien krijgt groter is dan in het geval van supervisie, zeker als je de opname in een aantal klassen of leerjaren laat zien, moet de gz-psycholoog zich zeer inspannen om de cliënt niet herkenbaar in beeld te brengen. Bijvoorbeeld door de cliënt alleen op de rug te filmen en uitsluitend de behandelaar herkenbaar in beeld brengen.

Na max. 5 jaar vernietigen
De NVO (beroepsvereniging van de pedagogen) kent als richtlijn om opnamen voor het onderwijs in ieder geval niet langer dan vijf jaar te gebruiken en om de opnamen daarna te vernietigen. Is langer vertonen van de opnamen in het kader van het onderwijs gewenst, dan moet je opnieuw naar je cliënt om hem om toestemming te vragen voor het laten zien van de opnamen voor een nieuwe periode van vijf jaar. Ik zou adviseren om deze richtlijn ook als lid van de NVGzP te hanteren.

Voor alle duidelijkheid:  als je toestemming vraagt of krijgt van een cliënt om een opname eenmaal te laten zien aan een bepaalde groep, dan geldt de vijf jaar termijn natuurlijk niet. De opnamen worden dan meteen vernietigd nadat de opnamen zijn vertoond.

Lydia Janssen
juriste voor de NVGzP (op ad-hocbasis)