Toolkit suïcidepreventie GGZ

03-03-2021

Afgelopen zomer ben ik gestart als manager hulpverlening bij 113 zelfmoordpreventie. Na jaren behandelen in de forensische psychiatrie, van mensen met persoonlijkheidsstoornissen en het behandelen van trauma bij slachtoffers mensenhandel en (ongedocumenteerde) vluchtelingen, had ik de nodige ervaring opgedaan met suïcidaliteit. En helaas ook met suïcides… Ik was echter niet altijd bij met mijn kennis van effectieve interventies bij suicidaliteit; zag in het werk ook bij collega’s weinig bekendheid of vertrouwdheid met de multidisciplinaire richtlijnen. En ik zag regelmatig ook gewoon angst om het gesprek over suïcidaliteit aan te gaan.

113 Zelfmoordpreventie
Nu mag ik leiding geven aan een enthousiaste en gedreven club van vrijwilligers, stagiaires en zorgprofessionals die elke dag opnieuw het gesprek aangaan met mensen die kampen met suïcidale gedachten of plannen en met hun naasten. Dat doen we, anoniem, via de chat, telefoon maar ook met online therapie, waarin een nieuw CGt protocol voor suïcidaliteit (CGt-sp) centraal staat. Maar 113 doet nog veel meer om te zorgen dat suïcidepreventie op allerlei plekken in de samenleving en in de zorg een vaste plek krijgt en effect sorteert. Bijvoorbeeld in de agrarische en sociaal-economische sector (schuldhulpverlening) en middels informeren over veilige berichtgeving in de media. In mijn nieuwe functie heb ik nu al heel verschillende, interessante gesprekken mogen voeren met dito mensen in het veld en collega’s bij 113.

Toolkit suïcidepreventie GGZ
Eén van die gesprekken was met mijn collega Renske Gilissen, hoofd onderzoek bij 113. Zij vertelde mij dat uit buitenlands onderzoek blijkt dat het aantal suïcides samenhangt met de mate waarin richtlijnen voor suïcidepreventie worden nageleefd in ggz-instellingen. Behandelaren geven zelf ook in haar onderzoek (Praktijkvariatie op het gebied van suïcidepreventie in de Nederlandse ggz; TvP 62 (2020) 6, 439 – 447) aan dat zij onvoldoende kennis van en weinig vertrouwen in de richtlijnaanbevelingen hebben. Bovendien zijn de Multidisciplinaire richtlijn diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag uit 2012 niet heel handelingsgericht geschreven. Renske vertelde dat zij daarom vorig jaar samen met behandelaren, experts uit de wetenschap, en ervaringsdeskundigen de Toolkit Suicidepreventie GGZ hebben ontwikkeld.

Input gevraagd
Het doel is om een praktisch en handelingsgerichte tool te bieden, waar de nieuwste evidentie continu in verwerkt wordt. Elk kwartaal komt een groep experts bijeen om aanpassingen van de suïcidepreventie toolkit te bespreken en aanpassingen worden door 113 ook online weer beschikbaar gesteld. Het resultaat is een eerste versie van een dynamische toolkit die vooral beter moet worden door gebruik. En dus breng ik deze graag bij jullie onder de aandacht. Niet alleen om bij jullie de drempel te verlagen om volgens de richtlijnen te werken, maar ook om jullie input te vragen aan deze tool, zodat deze beter en gebruiksvriendelijker kan worden. Zo werken we samen aan het toegankelijker maken van de kennis over diagnostiek en behandeling van suïcidaliteit. En voor wie eerst wil leren hoe je het gesprek aangaat over suïcidaliteit, bestaat de gratis online training ‘Vraag maar – online training suïcidepreventie’.

Maryke Wolters-Geerdink,
klinisch psycholoog / manager hulpverlening