Opnamen maken voor supervisie?

03-04-2019

 

Vorige week kreeg ik de vraag van een gz-psycholoog of het, onder de nieuwe AVG, is toegestaan om een opname te maken van een gesprek met een cliënt met het doel deze opname te gebruiken voor supervisie. Ook als deze supervisie elders buiten de praktijk van de gz-psycholoog plaatsvindt.

Toegestaan onder voorwaarden
Een opname maken is zeker toegestaan maar wel geldt een aantal voorwaarden.

Om te beginnen moet de cliënt gericht en uitdrukkelijk toestemming geven voor de opname. Gericht wil zeggen dat de gz-psycholoog de cliënt uitlegt wat er wordt opgenomen (komt hij in beeld, met zijn rug of ook met zijn gezicht?) wat het doel van de opname is en wie de opname krijgt te zien. Pas na deze uitleg mag toestemming worden gevraagd aan de cliënt. En de gz-psycholoog moet in zijn woorden en in zijn houding duidelijk maken dat de cliënt ook op een goede wijze verder behandeld zal worden als hij ‘nee’ zegt.

De tweede voorwaarde is dat de opname onmiddellijk wordt vernietigd nadat deze voor de supervisie niet meer nodig is. De opname hoort niet thuis in het dossier van de cliënt, want de opname is niet gemaakt ten behoeve van de behandeling. Daarom geldt de bewaartermijn van het dossier niet voor deze opname. Wel is denkbaar dat de gz-psycholoog enige aantekeningen maakt in het dossier van de cliënt over de uitkomsten van de supervisie voor zover van belang voor de te bieden zorg aan de cliënt.

Nog twee aandachtspunten
Omdat de cliënt zijn toestemming gericht moet geven, is het niet mogelijk om alle cliënten meteen bij de intake om toestemming te vragen voor eventuele opnames  voor supervisie. Dat dient echt te gebeuren als er feitelijk voor dat doel een opname wordt gemaakt. Zo’n toestemming bij de intake is niet geldig omdat deze veel te algemeen is. Het is dan bijvoorbeeld nog helemaal niet duidelijk of er wel een opname zal worden gemaakt

De gz-psycholoog kan de toestemming schriftelijk vragen maar het mag ook mondeling. Een mondeling gegeven toestemming is net zo geldig als een schriftelijke. Wel is het dan belang dat de gz-psycholoog de gegeven toestemming zorgvuldig vastlegt in het cliëntdossier zodat duidelijk is wie, wanneer waarvoor toestemming heeft gegeven. Klachtencommissies en tuchtrechters zien een zorgvuldige aantekening van een gegeven toestemming als bewijs van de toestemming, ook als de cliënt later zou zeggen dat hij geen toestemming heeft gegeven.

Lydia Janssen
juriste voor de NVGzP (op ad-hocbasis)