Noodkreet: van Evidence Based naar Insurance Based behandelen in de GGZ


Joost Walraven

Oorspronkelijk gepubliceerd op https://walpsy.blogspot.nl

Mijn zorgen over de GGZ nemen toe. Dit leidde ertoe dat ik onderstaande tweets naar een aantal leden van de Tweede Kamer verstuurd heb.

De tweets:
1. Ik hou als #KlinischPsycholoog erg van #EvidenceBased, maar volgend jaar behandel ik noodgedwongen #InsuranceBased door #bezuinigingen #GGZ
2. En voor de duidelijkheid: #InsuranceBased behandelen is de slechts denkbare vorm. #KlinischPsycholoog #EvidenceBased #bezuinigingen #GGZ
3. Ik maak me zorgen over hoe verzekeraars de inhoud van de zorg bepalen en welk effect dit heeft op patienten. #InsuranceBased behandelen

Van twee kamerleden kwam het verzoek om mijn tweets in een mail toe te lichten. Tegelijkertijd kwam van verschillende kanten feedback waardoor mijn verhaal zich verder ontwikkelde.

Hieronder mijn zorgen en mijn mening over wat er zou moeten gebeuren.

Vooraf wil ik wel zeggen dat het voor een medewerker van de GGZ soms lastig uit elkaar te halen is wat nu veroorzaakt is door het beleid van de minister en wat door de zorgverzekeraars. Ik ontkom er dan ook niet aan in onderstaande uitleg bezwaren tegen beiden te uiten en zal deze niet uitsplitsen. Verder benadruk ik graag dat medewerkers in de GGZ de noodzaak van bezuinigingen wel zien en bereid zijn hierin mee te denken, aanpassingen te doen en offers te brengen. Wij zijn echter zeer teleurgesteld dat er momenteel eenzijdig naar geld wordt gekeken en dat wij, als inhoudsdeskundigen, buiten spel worden gezet. Dit gaat niet alleen ten koste van goede zorg, maar kan uiteindelijk ook juist weer tot extra kosten leiden. Hieronder geef ik een aantal voorbeelden;

Niet meer Evidence Based behandelen
Er wordt, zeer terecht, al lang gewezen op het belang van Evidence-based behandelen en de (kosten)effectiviteit daarvan wordt steeds meer aangetoond. Deze uitgangspunten zijn niet meer terug te vinden in voorstellen over de indeling van basis- en specialistische GGZ. Heel concreet: de korte behandelduur in de basis ggz maakt het door de beperkte tijd onmogelijk om de multidisciplinaire richtlijnen uit te voeren en patiënten de volledige behandeling te bieden waarvan is aangetoond dat deze goed werkt.

Perverse prikkels
De DBC systematiek nodigt uit om behandelingen nodeloos te rekken omdat dit (veel) extra geld op kan leveren of juist vroegtijdig af te sluiten om verdere kostenoverschrijding te voorkomen.
Een behandelinhoudelijke afweging bij het afronden van een zorgtraject lijkt mij, zowel voor patiënt als voor de financiering van de zorg, een beter uitgangspunt. Verder is er een risico op inflatie van de diagnostiek, de neiging zal ontstaan om een zwaardere diagnose vast te stellen om een patiënt toch voor vergoeding van zorg in aanmerking te laten komen.

Hoofdbehandelaarschap
De recente eis in de specialistische GGZ, dat bij sommige zorgverzekeraars tenminste een substantieel deel van de behandeltijd ingevuld moet worden door een specialist (klinisch psycholoog of psychiater) doet geen recht aan de deskundigheid van andere disciplines in het werkveld en maakt de zorg nodeloos duurder. Het aantal specialisten is ook volstrekt niet toereikend om aan deze eis tegemoet te komen. Bovendien had de minister het veld tot 2016 de tijd gegeven om een voorstel te doen over dit onderwerp. In het besluit van de minister mochten ook andere behandelaren hoofdbehandelaar zijn. Maar in de kleine lettertjes stond dat het veld hiervan af mocht wijken indien ze daar overeenstemming over kregen in hun onderhandelingen (dus onderhandeling tussen verzekeraars en GGZ-aanbieders). De beslissingen over het hoofdbehandelaarschap nemen de verzekeraars nu eenzijdig zonder overleg.
Ik ben er van overtuigd dat de specialist een belangrijke stempel moet drukken op de specialistische GGZ, maar deze eisen zijn onproductief, onrealistisch en te duur.
Bovendien overschrijdt de caseload van specialisten de span of control waardoor de kans op fouten toeneemt en innovatie geen kans meer krijgt. Ook is een risico dat Specialisten door alle coördinerende taken rond het hoofdbehandelaarschap de vingervlugheid c.q. bekwaamheid als behandelaar verliezen.
Voor andere disciplines (niet-specialisten) dreigt er demoralisatie, als niet langer erkend worden in hun bekwaamheid om stoornissen te classificeren en verantwoording te dragen voor behandelbeleid. Psychotherapeuten, gezondheidszorgpsychologen en verpleegkundig specialisten zijn juist van grote waarde voor de GGZ, demoralisatie van deze grote groep leidt tot veel problemen.

Ketenzorg
Uit de nieuwste documenten begrijp ik dat er niet tegelijkertijd behandeld mag worden vanuit de Basis-GGZ en Specialistische GGZ. Wij indiceren nu, bijvoorbeeld tijdens een behandeling van een patiënt met een ernstige depressie vaak een KOPP-traject voor de kinderen (kinderen krijgen hierin uitleg over de ziekte van de ouder, horen dat het niet hen schuld is en er wordt alles aangedaan om psychiatrische problematiek bij hen te voorkomen). Dit is één voorbeeld van veel combinaties die dan niet meer mogen. Hierdoor verwacht ik dat behandelingen vertraagd worden. Daarnaast voorzie ik schade voor kinderen van psychiatrisch patiënten.

ROM
Routine Outcome Monitoring (ROM) is het routinematig, op vaste tijden, tijdens de behandeling, meten van de toe- of afname van klachten, kwaliteit van leven enz. Zorgverzekeraars rekenen ons keihard af op het percentage patiënten waarbij we de ROM hebben afgenomen. ROM-instrumenten zijn vaak niet in staat om goed te meten wat we voor de zorg willen weten en om de kwaliteit van de zorg vast te stellen. Hierdoor doen wij vaak ROM-onderzoek bij een patiënt, zonder dat dit voor de zorg directe betekenis heeft. Wij denken dat ROM zeker toegepast moet worden, maar bijstelling is nodig.

Verwijzer moet altijd een huisarts zijn
De huisarts moet alle verwijzingen voor zijn rekening nemen. Ook als de basis-GGZ verwijst naar de specialistische GGZ en omgekeerd. Huisartsen worden hiermee een doorgeefluik, dit zal een enorme belasting voor hen worden en het is onnodig bureaucratisch en vertraagt de ketenzorg. Bovendien kan de vrijheid, die de huisarts heeft om het advies wel of niet op te volgen, ertoe leiden dat adviezen van specialisten niet worden opgevolgd, dit kan in individuele gevallen grote gevolgen hebben.

Indirecte tijd
Door het maximale percentage indirecte tijd nog verder te verlagen, zal de zorg verschralen en de diagnostische fase oppervlakkiger worden waardoor op termijn de zorg duurder zal worden. Er is bijvoorbeeld minder tijd het oude dossier te lezen en dit te betrekken bij de nieuwe behandeling. Hierdoor worden mogelijk fouten uit het verleden herhaald.

Patiëntenbelangen
Patiënten zijn nog nauwelijks op de hoogte van bovenstaande veranderingen en kunnen mede daardoor slecht overzien wat de effecten van deze veranderingen voor hen zullen zijn. Hierdoor kunnen ze onvoldoende actiekracht mobiliseren. Volgend jaar, als het te laat is, zullen ze wel de vele negatieve gevolgen gaan ondervinden.

Conclusie
Bovenstaande ontwikkelingen zijn onderdeel van een bredere trend, waarbij zorgprofessionals steeds meer buiten spel worden gezet. De zorgverzekeraar beslist eenzijdig wat behandeld kan worden en in welke tijd en op welke manier dat moet gebeuren. Ze bemoeien zich met de inhoud terwijl ze daar niet deskundig in zijn. Het is voor de zorgaanbieder tekenen bij het kruisje.
Ik hoor dat bestuurders protesteren tegen deze gang van zaken, maar ik hoor ook dat zorgverzekeraars stug doorgaan hiermee. Daar komt bij dat dit soort onderhandelingen steeds per jaar gevoerd moeten worden en soms ook nog tussentijds. Dit leidt er toe dat instellingen niet in staat zijn om goed lange termijn beleid te maken en dat veel geld verloren gaat aan organisatorische veranderingen, die soms kort daarna al weer zinloos blijken te zijn.

Aanbevelingen
Om het tij te keren, zou ik graag zien dat er weer ruimte komt voor overleg met onderling respect. Zoals ik al in de inleiding aangaf, delen veel GGZ medewerkers het gevoel van urgentie rond bezuinigingen. Ik denk echter dat dit doel ook op andere manieren bereikbaar is. Wij dragen hiervoor graag suggesties aan, zoals manieren waarop voorkomen kan worden dat behandelingen nodeloos lang duren. Tegelijk is het dan ook nodig dat we de kans krijgen deze initiatieven te ontwikkelen en dat zorgverzekeraars zich hierin een betrouwbare partner betonen. De waarborging hiervan lijkt mij allereerst een taak van de minister van VWS.

Joost Walraven
Klinisch Psycholoog, Teamleider Zorg en daarnaast Hoofddocent Management bij opleiding tot Klinisch Psycholoog

(Deze blog is op persoonlijke titel geschreven)
(Reacties zijn welkom. Ik ben uiteraard bereid meer toelichting te geven)

13 thoughts on “Noodkreet: van Evidence Based naar Insurance Based behandelen in de GGZ

  1. Goed stuk. Goede analyse vooral. Extra wrang vind ik dat het moeilijk is om er tegen in opstand te komen want dan bijt je de hand die je voedt.

  2. Voluit mee eens!
    Binnen het management van Ggz Drenthe waar ik nu nog onderdeel van uit maak ervaren we ook grote zorgen over en de kwaliteit van zorg en de werkdruk die psychologen en medebehandelaren ervaren.
    Daarnaast denk ik wel dat de hoeveelheid management in de zorg een stuk minder kan maar in mijn optiek staat dat los van de kwaliteit van zorg. Kwaliteit en innovatie kan alleen met voldoende tijd.
    Daarnaast gaan nu meer mensen naar de POH GGZ, op zich een positieve ontwikkeling. Maar voor specialistische behandeling moeten mensen toch een eigen risico betalen en dat kunnen ze veelal niet meer opbrengen. Dit moeten we niet willen. Ik zie ook oneerlijke marktwerking, er zijn bedrijven die een groot deel van het eigen risico betalen. Zo lossen we het probleem niet op. De eigenaar van dot probleem is VWS en de zorgverzekeraars. Wat gaan die hieraan doen?

  3. Dit Blog spreekt me uit het hart, Joost, dank voor de heldere uitleg van een steeds complexer wordende werkelijkheid. Het beleid van politiek en zorgverzekeraars staat soms haaks op elkaar (efficiënter en goedkoper v.s. hoofdbehandelaarschap) om maar een voorbeeld te noemen. Ik ben blij dat ik ten minste op deze website wat weerstand vind. Bovendien verandert het beleid elk jaar, hier valt geen beleid op te voeren en geen persoonlijke keuze op te maken. Moeten we GZ-ers nu massaal KP opleidingen volgen, of zijn we dan bij weer een beleidswijziging allemaal ‘te duur’? Ik ben bang dat niemand op het niveau waar men invloed heeft het geheel nog goed overziet, hopelijk kan de NVGZP hierin iets betekenen.
    Wibke Franzen
    GZ-psychologe/ lid VGCT

  4. Het voorgaande is meer dan duidelijk.
    Als oud-professional in de fysiotherapie en nu als kantoordirectie werkzaam in een gemengde 1e & 2e lijns ggz praktijk zijn de voorbeelden en het betoog van Joost Walraven meer dan helder, en uiterst herkenbaar. Het zijn onderwerpen waar we binnen de praktijk sinds meer dan één jaar dysproportioneel mee bezig zijn. Dit enkel om onze clienten continuïteit te kunnen garanderen voor de begeleiding/behandelingen die dagelijks met hart en ziel worden uitgevoerd.
    Uitvoerende professionals zullen zich meer dan ooit moeten realiseren dat de zorgverzekeraar per definitie de OPPONENT is. Het wordt nooit de SAMENWERKER, want de zorgverzekeraar heeft per definitie een ander doel, een andere agenda en een andere politieke dekking.
    De Zorgverlener wordt gedoogd, soms geaaid, meestal bestraffend toe gesproken omdat de hulpverlening geld kost en dat is erg vervelend. Het moet altijd met minder; het moet altijd efficienter, het moet altijd sneller. Dat is NU en dat was 30 jaar geleden net zo. Door betere kennis, met gebruik van meer geavanceerde techniek, kunnen we wellicht sneller diagnostiseren, wellicht beter vastleggen welke effecten we met onze therapeutische interventies plegen en wellicht d.m.v. de moderne internet-mogelijkheden nog wat extra tijdwinst boeken. DAAR zit de winst! Verder is het een vak met en door mensen. En dat kost ‘mensen-tijd’ . Realiseer dat het uurtarief van de mens alleen maar groter wordt en het industriële uur steeds minder. Dat zit alle mens-beroepen tegen. Dus ook in de zorg!
    Vooruitgang moeten we koesteren en inzetten waar dit kan. Maar als dan de zorgverzekeraar zegt dat je alleen Evidence Based mag behandelen, is er weinig ruimte voor dynamiek, voor exploratie om als beroepsgroep te mogen zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Dit is iets anders dan persoonlijke experimenten uitvoeren! Wat binnen de beroepsgroep groeit en helder wordt en lijkt goed toepasbaar te worden, moet in de praktijk kunnen worden gebruikt!!! Zeker als dit in relatie staat met de wetenschappelijke verenigingen en centra, die vervolgens, en vooral parallel, toegepast onderzoek kunnen doen om e.e.a. te toetsen; op basis van de uitkomsten te stimuleren, of juist af te remmen, bij te stellen, etc.
    Het onderhandelen met zorgverzekeraars vindt niet plaats! Nog op het niveau van grote, noch op het niveau van kleine instellingen en praktijken. Dat is een groot manco in ons democratisch en economisch/politiek systeem. Het woord ‘Sovjet-systeem’ is reeds gevallen: het betekent dat steeds meer personen die associatie krijgen; en associaties vallen niet los uit de lucht; daar zijn het associaties voor!
    Onlangs pleitte ik op een reactie op een artikel in het NRC over de ervaringen van de afdeling financien van het West-Friesgasthuis met zorgverzekeraars, hun frustraties, hun onmacht, de minachting door zorgverzekeraars, etc., voor een systeem van onderhandelingen met zorgverzekeraars, waarbij NOCH de zorgverlener, NOCH de zorgfinancier het primaat krijgt of de macht heeft! Bij de finale onderhandeling tussen de zorgaanbieder en de zorgverzekeraar dient een ‘derde partij’ aanwezig te zijn die de macht krijgt de redelijkheid van de wensen en eisen van beide partijen te wegen en ontvankelijk te verklaren of af te wijzen, waarbij beide partijen daaraan gehoor dienen te geven. Mogelijk komt dan een en ander beter in balans!
    In een dergelijk systeem kan ‘misschien de te goedwillende behandelaar/ zorgaanbieder’ passend worden afgeremd, zonder te worden ‘doodgedrukt’, zoals de financier niet direct onzinnige bureaucratische eisen kan stellen die het zorgproces alleen maar schaden, of onnodig de werkdruk doet verhogen; terwijl anderzijds wellicht op een goede suggestie voor een concrete bedrijfsefficiente aanpak goede financiële besparingen kunnen worden gemaakt. Vele andere situaties zijn denkbaar!
    Voor alsnog lijkt de tijd NU rijp om als professionals niet te meer te buigen en te kruipen, maar pal te staan voor het vak, de ECHTE kwaliteit van het werk en de primaire zorg voor de client. Alles wat de verzekeraar daarbij niet wil…. moet hij dan maar elders zoeken….. voor zijn verzekerde.
    De verzekerde is overigens meer onze client, die zielsgelukkig is als deze in een goede behandelrelatie zijn lastige pad leert vinden om daarna weer zelfstandig, of ten dele zelfstandig verder te kunnen.
    En dat mag wat kosten; ook bij de cliënt, als het maar behapbaar blijft en in balans met het therapeutisch traject. De overheid dient dit te garanderen!
    En wij als professionals kunnen misschien dan toch maar beter ECHT zelfstandig werken zonder ‘last en ruggespraak’ met de zorgverzekeraar: dus ongecontracteerd; lees zonder GEDOE !!
    Want de beperkingen die heden worden opgelegd zijn NIET AANVAARDBAAR.
    En…..als het niet meer mogelijk is dat we met volledige overeenstemming met de client een zelfstandig behandeltraject mogen uitvoeren, wat volledig valt binnen de normen en gewoonten, met wetenschappelijk bekende ijkpunten als richtsnoer…….., dan denk ik echt dat ik Nederland moet verlaten, want dan wordt het echt Stalinistisch. Dat kan toch niet… Dat accepteren we toch niet…?????…….of … toch wel …???
    IK NIET.
    Jacques Cloin,
    kantoor directie Psychologisch Centrum Lambertushof Veghel.

  5. Zelfs als leek – moeder – vind ik het al absurd dat de instelling wordt afgerekend op antwoorden op vragenlijsten. Neem een kind met autisme. Normaal gesproken gaat dat niet over. Bij overgang van veilige basisschool naar middelbare school nemen klachten vanzelf toe, hoe hard iedereen ook zijn best doet. Bij puberteit nemen onrust en stress nog meer toe. Moet GGZ daar op afgerekend worden? Onacceptabel!

  6. Zeer goed geschreven over dit belangrijke onderwerp!
    Het is naar mijn mening ook geen oplossing voor het probleem op deze manier. Heel veel psychologen/therapeuten/psychiaters zullen namelijk wel een andere weg vinden om de juiste zorg te kunnen leveren.
    Iets wat echt belangrijk is, kan je mensen niet ontnemen. Ze zullen namelijk altijd wel een manier om de nieuwe werkwijze naar hun hand te zetten of eromheen te werken.

  7. Dank, voor je heldere uiteenzetting. Heb hem volop gedeeld. Hopelijk volgen er wezenlijke veranderingen die naast kostenbesparend vooral ook oog houden voor het belang van de zorgafnemer en de zorgaanbieder. Bemerk dat de verwennerij van de zorgafnemer ons nu duur komt te staan. In mijn ogen is het helemaal niet verkeerd om indien de financiële situatie het toelaat (en dat is bij velen echt nog wel het geval) een deel van je zorgkosten zelf te betalen.

  8. Hallo Joost,

    Als vrijgevestigd GZ psycholoog, klinisch psycholoog en psychotherapeut ben ik het roerend met je eens en er zijn wat mij betreft nog veel meer knelpunten. Ik noem er een aantal, maar de lijst is wat mij betreft zeker niet compleet:

    • Het nieuwe zorgstelsel is uitermate bestraffend. Het gaat over alles wat niet mag. Zo mag EMDR niet meer bij andere stoornissen dan PTSS worden toegepast (wat doet de Vereniging EMDR Nederland hiermee?) en mogen bijvoorbeeld enkelvoudige fobieën niet meer in de generalistische basis GGZ of specialistische GGZ behandeld worden (wat doet de VGCt hiermee?). Als een cliënt niet bij de huisarts of POH GGZ behandeld wil worden, maar bij een vrijgevestigd behandelaar naar eigen keuze? Of als een cliënt zelf wil betalen en, bijvoorbeeld om privacy redenen of uit principe, niets via de zorgverzekeraar wil laten lopen en niet geregistreerd wil worden? Geen kosten voor de overheid zou je zeggen, dat is mooi. Maar het mag niet.
    • Het gemiddelde evidence based behandelprotocol (rond de 15 zittingen) past niet in de generalistische basis GGZ, maar deze protocollen zijn op zich niet voorbehouden aan specialistische GGZ zorg. Het is de bedoeling dat meer cliënten vanuit de tweede lijn in de generalistische basis GGZ behandeld gaan worden vanaf 2014, maar belanden er, omdat er domweg te weinig tijd is om een fatsoenlijk protocol toe te passen, niet juist meer clienten in de specialistische GGZ?
    • De contracten van zorgverzekeraars komen neer op louter tekenen bij het kruisje. Er valt voor (vrijgevestigde) zorgaanbieders niets te onderhandelen. Voorwaarden die zorgverzekeraars stellen gaan veel verder dan afgesproken in het Bestuurlijk Akkoord en zijn niet realistisch. Per saldo gaan de tarieven bij het aangaan van contracten behoorlijk omlaag en neemt de administratielast/registratielast exponentieel toe. Na het zoveelste contractvoorstel van een zorgverzekeraar dat ik deze week in handen had, denk ik erover om als vrijgevestigde af te haken. Ik kan goed beschouwd eigenlijk niet anders dan (grotendeels) ongecontracteerd werken, wil ik nog een redelijke boterham verdienen en niet omkomen in alle regels, die per verzekeraar ook nog eens verschillen. Ik zie vaak door de bomen het bos niet meer…
    • Vrije tariefstelling is niet meer mogelijk. Hoezo marktwerking? Ja, voor zorgverzekeraars. Voor zorgverleners in de GGZ geldt vanaf 2014 een ‘Sovjetsysteem’, een systeem dat gebaseerd is op volledige controle en overregulering (en dat met een VVD minister…).
    • Het nieuwe zorgstelsel zorgt verder voor verregaande medicalisering, alles moet via de huisarts lopen, de DSM classificatie is leidend. Contracten die zorgverzekeraars aanbieden zijn geënt op (regionale) samenwerking met huisartsen, de arbocuratieve en bedrijfsgeneeskundige zorg en de wens vanuit die hoek tot demedicalisering wordt volledig buiten beschouwing gelaten.
    • Wat onder andere leidt tot het volgende probleem: bij cliënten met arbeidsgerelateerde klachten (onverzekerde zorg) kan tot nu toe snel (soms al binnen 5 werkdagen) gestart worden met behandeling (tegen een zakelijk tarief en vaak betaald door de werkgever), waarmee lange verzuimduur wordt voorkomen. Vanaf 2014 geldt echter een verplicht maximum uurtarief van €94,44 voor arbeidsgerelateerde zorg, waarmee een belangrijke incentive voor behandelaren wegvalt om zich te richten op deze specifieke zorg en cliënten met arbeidsgerelateerde klachten snel te behandelen. Vanaf 2014 zullen veel werknemers met arbeidsgerelateerde klachten ergens in de rij aansluiten tussen alle andere cliënten die zorg nodig hebben en zullen de kosten voor werkgevers in verband met langere verzuimduur hoogstwaarschijnlijk fors oplopen (weten werkgevers dit?). Er zullen overigens in het algemeen lange wachttijden ontstaan, o.a. door het stellen van budgetplafonds en krappe zorginkoop door zorgverzekeraars.
    Ik ben niet zozeer voor marktwerking in de zorg, maar de arbeidsgerelateerde zorg leent zich er wel bij uitstek voor. Er is een belang en een duidelijke rol voor de werkgever als het gaat om het faciliteren van herstel en re-integratie. Als het tarief voor deze (onverzekerde) zorg vrij zou blijven en er een mogelijkheid zou blijven om arbeidsgerelateerde zorg ‘in de markt te zetten’, zouden veel maatschappelijke kosten voorkomen kunnen worden en komen heel veel van deze cliënten niet in de steeds meer onder druk staande reguliere GGZ zorg terecht.
    • Zorgaanbieders hebben vanaf volgend jaar onderling wel een vrije tariefstelling. Hier wordt iets vrijgelaten door de overheid, dat is mooi zou je zeggen. Even een voorbeeld van wat er dan kan gebeuren:
    Als er gedurende een behandeling bij een vrijgevestigde bijvoorbeeld een medicatieconsult nodig is, moet dat in de generalistische basis GGZ betaald worden uit het geopende zorg(vraag)zwaartepakket. Los van de vraag hoe het met de hoogte van de tarieven zal gaan (maakt de psychiater wel een schappelijk prijsje voor mij?), wat gebeurt er als er onverhoopt herhaalconsulten nodig zijn omdat een cliënt bijvoorbeeld niet goed ingesteld raakt? Zo dendert je uurtarief in rap tempo naar beneden en blijft er weinig over voor/van een psychologische behandeling. Een zeer onwenselijke situatie die hoogstwaarschijnlijk zal leiden tot het veel minder of niet vragen om psychiatrische consulten maar terugverwijzing naar de huisarts voor medicatie.
    • Tot slot: Het nieuwe systeem is met name gebaseerd op grote GGZ instellingen, het lijkt er op dat het de bedoeling is om vrijgevestigde GZ psychologen, klinisch psychologen en psychotherapeuten binnen een paar jaar te laten verdwijnen. Ooit werden vrijgevestigden gewaardeerd om hun efficiënte manier van werken, laagdrempelig , klantvriendelijk en kosteneffectief. Kennelijk zijn die tijden voorbij.

    De lijst van knelpunten gaat verder, te veel om op te noemen. Ik weet vaak niet waar ik moet beginnen om aan buitenstaanders uit te leggen wat er speelt en wat er mis is met het nieuwe zorgstelsel voor de GGZ. Het systeem is nodeloos ingewikkeld (dat is in het algemeen al een veeg teken, de beste oplossingen zijn vaak eenvoudig). Onze beroepsverenigingen (het NIP, de NVVP en anderen) hebben onze stem verkwanseld door het Bestuurlijk Akkoord mede te ondertekenen, ze konden niet anders wordt er wel gezegd (was het tekenen bij het kruisje?) en er wordt niet of nauwelijks publiciteit gezocht om de problemen waar we met z’n allen op af stevenen binnen de GGZ aan de kaak te stellen.

    Ik ben een hoogopgeleide professional, ik heb alle registraties die ik mij ooit maar kon wensen. Ik heb altijd evidence based willen werken, zo kort als kon en, dat durf ik oprecht te zeggen, met minimale kosten voor de overheid. Ik heb inhoudelijk een prachtig vak, maar meer en meer denk ik aan stoppen met het vak van behandelaar. Met dank aan het kabinet, de overheid, bestuurders, verzekeraars, die alleen door een nog groter controleapparaat op te tuigen denken de huidige problemen en oplopende kosten in de zorg te kunnen oplossen.

    En zal ik wat verklappen: het zal zo alleen maar complexer en duurder worden en onnodig veel mensen met onbehandelde klachten opleveren.

    Moniek Verster-Bosman
    GZ Psycholoog
    Klinisch psycholoog
    Psychotherapeut
    Cognitief gedragstherapeut en supervisor VGCt
    EMDR Practitioner en EMDR supervisor

  9. Hoi Joost,

    Ik ben het helemaal eens met je analyse. Ik zie dezelfde problemen ontstaan als jij. De boodschap die verzekeraars lijken af te geven aan patiënten met hun beleid is: ‘zoekt u vooral geen hulp’. Daarnaast slaat mij, maar ook mijn collega’s, de schrik om het hart als je kijkt naar de eisen die opgelegd gaan worden. Zo is de verwachting dat in onze organisatie plm 100 hoofdbehandelaren (alleen KP-ers en PsyA-ers volgens strenge eisen verzekeraars) straks 18.000 patiënten minimaal 2 keer per jaar moeten spreken. Overziet iemand de eventuele gevolgen die aan deze verantwoordelijkheid kleven? Wie durft dat aan te gaan? Ik huiver bij het idee. Als daar dan ook nog eis bijkomt dat zij minimaal 50% of anders 80% directe tijd in het DBC per patiënt moeten hebben geschreven kan je voorspellen dat de GGZ kapot gaat (overigens, als dat de bedoeling is, een zeer effectieve strategie). Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat hier geheel volgens het medisch model geredeneerd wordt (zucht). Voor de GGZ is dit model veel te beperkt want het risico is groot dat er over de patiënt gepraat wordt en niet met de patiënt. Wij hebben toch als belangrijk behandeldoel; autonomie vergroten of teruggeven aan de patiënt?
    Een andere ergernis is dat geleverd werk door mensen die geen CONO beroep hebben niet meer vergoed wordt. Dat betekent o.a. dat goed opgeleide diagnostisch medewerkers of sociaal juridische medewerkers, die echt essentieel werk leveren, wat direct invloed heeft op het behandelresultaat, uiteindelijk hun baan gaan verliezen. Wij zien nu al dat contracten niet meer verlengd worden hierdoor. Dus verschraling van de zorg. Ik vergelijk het wel eens met de volgende absurde situatie; je betaalt bij de bakker niet voor het brood als je weet dat de stagiair of de knecht het gebakken heeft. Je betaalt maar de helft als je weet dat de bakker zelf het deeg gemaakt heeft maar het bakken door de knecht is gedaan. Overigens gaan de verzekeraars straks alle behandelaren die zich over de patiënt gebogen hebben, vermelden op het jaaroverzicht wat men naar de cliënt stuurt. Ik begrijp de poging tot transparantie wel maar het schiet door. Stel je voor dat je op de factuur van je garage alle namen terugvindt van monteurs die even meegekeken hebben naar je auto. M.a.w. wie zit daar op te wachten?

    In het grotere geheel zijn de zorgverzekeraars gewoon commerciële instellingen waarbij ik meen dat de grootste in NL zelfs in het bezit is van een multinational in de USA. Dat betekent vaak Anglosaksische bedrijfsgestuurde modellen waarbij het belang van de aandeelhouder voorop staat. Men heeft zelf niets met het product; in deze de zorg aan mensen. Dergelijke organisaties kunnen alleen bestaan via sterke bureaucratische top down aansturing. Het sterkste middel daarbij is geld en korte termijn oplossingen. De financiële crisis mag dat blijkbaar rechtvaardigen. Bureaucratie leidt altijd tot fraude, zoals je zelf al aangeeft. Doordat de GGZ gedwongen werd iedere verrichting te noteren (en mocht declareren) werd pas goed duidelijk wat we deden en welke kosten we echt maakten. Ik denk wel eens; toen we nog jaarlijks een zak met geld kregen deden we hetzelfde volume aan werk en dat was vml goedkoper.
    Ik deel je opvatting dat ook ik en mijn collega’s snappen dat er bezuinigd moet worden. Dat we moeten kijken naar effectiever en efficiënter werken. Waar ik geen begrip voor heb is dat dit wederom top down aangestuurd wordt en het lijkt dat we weer teruggedreven worden naar de vorige eeuw en de ‘oude psychiatrie’. Daar helpt geen e-health tegenop want dat is een hulpmiddel maar lijkt tot doel te verworden (want goedkoper)

  10. Een uitstekende blog!
    Op de praktijkopleidersmiddag van de Rinogroep Utrecht hoorden we afgelopen donderdag schrikbarende verhalen: zorg voor moeders na een traumatische bevalling door de medisch psycholoog wordt niet vergoed, want het betrof zorg voor volwassenen en niet voor het kind; ???? iedere inhoudsdeskundige beseft het belang van de vroege moeder-kind relatie voor beiden, het gezin de familie, en de maatschappij – over kortzichtigheid van de zorgverzekeraar gesproken!

Comments zijn gesloten