Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)

01-09-2020

De Eerste Kamer heeft onlangs de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) aangenomen. Deze wet vervangt de huidige Wet toelating zorginstellingen (Wtzi). De nieuwe wet is bedoeld om de controle en toezicht op (nieuwe) zorgaanbieders te vergroten. Er komt een meldingsplicht voor nieuwe zorgaanbieders bij Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en een vergunningsplicht voor zorgaanbieders met meer dan 10 zorgverleners.

Reikwijdte Wtza
De Wtza is van toepassing op alle zorgaanbieders in de zin van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Nieuw is dat de meldplicht van de Wtza tevens gaat gelden voor jeugdhulpaanbieders onder de Jeugdwet.

Doel Wtza
Op basis van diverse incidenten verscherpt het ministerie van VWS haar controle en de IGJ haar toezicht op zorgaanbieders aan de voorkant van de markt. Zorgaanbieders komen zo bij de start in zicht van de IGJ en worden bewust gemaakt van de vereiste kwaliteitseisen binnen de zorg. Op deze manier wil het ministerie van VWS de zorg effectiever, meer doelmatig en rechtmatig maken. Ook wil zij op deze manier de kwaliteit en transparantie verbeteren en een integere en professionele bedrijfsvoering bij zorgaanbieders nastreven.

Inhoud Wtza
In de Wtza zijn diverse regels opgesteld. Op hoofdlijnen zijn de volgende zaken geregeld:

  • Meldplicht voor (nieuwe) zorgaanbieders bij de IGJ.
    Deze meldplicht zal voor iedere zorgaanbieder gaan gelden, dus zowel bestaande als nieuwe zorgaanbieders. Het aanvragen van een toelatingsvergunning geldt niet voor iedereen.Nieuwe zorgaanbieders
    Alle nieuwe zorgaanbieders dienen zich voorafgaand aan de zorgverlening te melden bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De zorgaanbieder zal worden gevraagd een vragenlijst in een digitaal portaal in te vullen. Middels deze melding worden deze nieuwe zorgaanbieders – in een vroeg stadium – gewezen op de kwaliteitseisen waar zij aan dienen te voldoen.
    Het doel van deze meldplicht is tweeledig. Enerzijds vergaart de IGJ in dit vroege stadium al veel informatie over de nieuwe zorgaanbieders. Vervolgens kan de IGJ beoordelen of en welke zorgaanbieders zij zal inspecteren. Anderzijds zijn zorgaanbieders zich tijdig bewust van de geldende kwaliteitseisen waar zij zodoende aan dienen te voldoen.

    Bestaande zorgaanbieders
    De meldplicht is, met instemming van de Tweede Kamer, tevens uitgebreid naar bestaande zorgaanbieders.

  • Eisen integere bedrijfsvoering (eisen dividenduitkering, tegengaan belangenverstrengeling, eisen aan onafhankelijke interne toezichthouder, verruiming eisen Wtza-vergunning)
  • Vergunningsplicht voor medisch specialistische zorg en zorgaanbieders met meer dan tien zorgverleners. Zij dienen een onafhankelijke toezichthouder te hebben en eisen aan medezeggenschap cliënten vorm te geven. De vergunningsaanvraag zal door het CIBG worden getoetst op de volgende elementen:=> De transparantieseisen met betrekking tot de bestuursstructuur en de bedrijfsvoering, denk aan het aanstellen van een interne onafhankelijke toezichthouder, zoals bijvoorbeeld een raad van toezicht/raad van commissarissen (vergelijkbaar aan de WTZi). Én;
    => Documenten waaruit volgt dat wordt voldaan aan de voorwaarden voor een goede kwaliteit van zorg op basis van de Wkkgz.
  • Verbod op winstoogmerk
  • Vergrote weigerings- en intrekkingsgronden
  • Verbetering toezicht financiële bedrijfsvoering

Daarnaast is er een amendement aangenomen dat ervoor zorgt dat onrechtmatig declareren een weigerings- en intrekkingsgrond is van de Wtza-vergunning (bij overtreding artikel 35 Wmg). Zorgaanbieders waar in het verleden onrechtmatige declaraties hebben plaatsgevonden, zouden niet meer toe mogen treden tot het zorglandschap, waarbij uiteraard de proportionaliteit in acht moet worden genomen. Door toevoeging van deze weigerings-en intrekkingsgrond wordt er een extra randvoorwaarde in het leven geroepen voor juiste zorgverlening, aldus de indiener van het amendement.

Vergunningsplicht bestaande zorgaanbieders toegelicht
Bestaande zorgaanbieders met een WTZi-toelating hoeven géén nieuwe vergunning aan te vragen indien de zorgaanbieder eerder een WTZi-toelating heeft aangevraagd én op grond van de Wtza een toelatingsvergunning moet aanvragen. In dat geval wordt de WTZi-toelating ‘omgezet’ naar een toelatingsvergunning.

Bestaande zorgaanbieders moeten wél een nieuwe vergunning aanvragen indien:

  • De zorgaanbieder van rechtswege een WTZi-toelating heeft gekregen én op grond van de Wtza een toelatingsvergunning moet aanvragen. Deze aanvraag moet de zorgaanbieder binnen twee jaar na inwerkingtreding van de Wtza hebben gedaan;
  • De zorgaanbieder onder de WTZi géén toelating hoefde aan te vragen maar op grond van de Wtza wél een toelatingsvergunning moet aanvragen. Deze aanvraag moet de zorgaanbieder binnen twee jaar na inwerkingtreding van de Wtza hebben gedaan;
  • De zorgaanbieder voor hen nieuwe zorgsoorten gaan leveren, die vallen onder de reikwijdte van de Wkkgz en daarmee de Wtza. Denk aan een bestaande Wmo-aanbieder die ook Zvw-zorg gaat leveren (én de zorg wordt verleend door meer dan 10 zorgverleners). In dat geval dient ook de bestaande zorgaanbieder een nieuwe Wtza-vergunning aan te vragen.

Indien er op grond van bovenstaande een toelatingsvergunning dient te worden aangevraagd, zal ook moeten worden voldaan aan de eisen aan de bedrijfsvoering en bestuursstructuur (waaronder het aanstellen van een interne onafhankelijke toezichthouder).

Invoering
De Wtza zal op 1 juli 2021 worden ingevoerd.