Waarom ‘Dilemma’s en innovaties in de diagnostiek’?

 

Huib van Dis

Op donderdag 18 januari 2018 vindt het dubbeljubileumcongres van de NVGzP plaats.
20 jaar verankering van het beroep in de wet BIG en 5 jaar belangenbehartiging voor de
gz-psychologie. Reden genoeg om hierbij stil te staan met een congres. Met nadruk op de diagnostiek, één van de kerncompetenties van de gz-psychologie.

Wat werkt voor wie en waarom?
De afgelopen jaren is er veel aandacht geweest voor evidence-based interventies.
Dit heeft de gz-psychologie een grote stap vooruit gebracht. Maar er blijven echter dilemma’s bestaan. Verschillende interventies zijn niet voor iedereen effectief.

De vraag ‘Wat werkt voor wie en waarom?’ impliceert achterliggende vragen van diagnostische aard.

Bijvoorbeeld: Hoe goed kunnen we voorspellen welke interventies effectief zijn voor een specifiek individu? Nog niet zo goed! Is de differentiaal diagnostiek voldoende? In welke mate moeten we toe naar een meer personalized approach in de gz-psychologie? Moet de N=1 methodologie meer aandacht krijgen? Moet de focus van de discussie over rommen ook terug naar het monitoren van individuele patiënten?
Waarom spelen transdiagnostische factoren een steeds belangrijker rol in diagnostiek ?
Sluit de huidige systematiek van diagnostische categorieën voldoende aan bij voortschrijdend inzicht? Wat telt als een stoornis? Sommige categorieën verdwijnen, andere worden opgerekt.
Kan netwerkanalyse ons daarmee helpen?
Wat kunnen de nieuwe generieke modules en zorgstandaarden, die eind 2017 worden opgeleverd door NKO-GGZ, betekenen voor de diagnostiek in de praktijk voor de professional, patiënten en hun naasten?
Hoe staat het met framing van psychologische klachten en somatische problemen?
Enerzijds wordt de rol van somatische comorbiditeit onderschat. Anderzijds zijn niet alle hersenaandoeningen van de Hersenstichting (angst, paniek, slapeloosheid) inderdaad hersenaandoeningen.

Interessante ontwikkelingen
De effecten van farmacotherapie en psychologische interventies zijn vaak op korte termijn vergelijkbaar, op langere termijn zijn gedragsmatige interventies effectiever. Farmacotherapie heeft bijwerkingen. Maar wij hebben nog geen antwoord op patiënten die willen afbouwen met farmacotherapie. Dat is niet alleen een kwestie van stoppen.
Ook in de jeugd-GGZ zijn er interessante ontwikkelingen die maatschappelijk een grotere rol zullen gaan spelen: cultuur-sensitieve diagnostiek, risicotaxatie in de forensische jeugdsector,
de klinische toepassing van gaming.

Gz-psycholoog ontwikkelen als praktische onderzoeker
De ondertoon van het congres is dat de gz-psychologie meer werk moet maken van de diagnostiek, differentiaal diagnostiek en indicatie. Daar is nog winst te behalen.
De ontwikkeling van het vak vindt ook plaats in de ‘spreekkamer’; daar kunnen ideeën ontstaan en gegevens worden verzameld. Maar hiertoe moet de gz-psycholoog zich meer ontwikkelen als praktische onderzoeker.
De dag wordt daarom afgesloten door het aanreiken van tools voor gz-psycholoog als science-practitioner.

Wees welkom op 18 januari 2018 in tijdens het NVGzP-congres ‘dilemma’s en innovaties in de diagnostiek’. Het vindt plaats in de Eenhoorn te Amersfoort.

drs. Huib van Dis
Gastdocent Psychologie/secretaris NVGzP