SER: begin eindelijk eens met beter personeelsbeleid

20-05-2021

De zorgsector wacht veel te lang om verbeteringen op de arbeidsmarkt te realiseren. In een advies van de SER aan minister Van Ark van VWS staat: “Ons eerste advies is niet weer nieuwe commissies in te stellen, maar aan de slag te gaan. Ontwikkel modern werkgeverschap.’’

“Er is geen tekort aan ideeën hoe de arbeidsmarkt in de zorg kan worden verbeterd”, schrijft de SER-commissie Arbeidsmarkt Zorg in ‘Aan de slag voor de zorg, een actieagenda voor de zorgarbeidsmarkt’. Het belangrijkste adviesorgaan van de overheid vraagt zich af waarom eerdere adviezen “niet voortvarender” zijn opgepakt. “Het is de uitvoering van de adviezen die stokt.”

Vertrouwen geven
“Agendapunt 1” is: zorgbestuurders moeten hun zorgprofessionals meer autonomie en daarmee vertrouwen geven. Dat zal veel medewerkers binnenboord houden, verwacht de SER. “Ze hebben de mogelijkheden om de aantrekkelijkheid van werken in de zorg te verhogen in eigen hand. Dit betreft het ontwikkelen van modern werkgeverschap. Met ruimte die professionals krijgen, met zeggenschap, met loopbaanmogelijkheden en met waardering en betrokkenheid voor zorgmedewerkers.”

Onder professionele ruimte verstaat de SER: tijd voor patiënt, cliënt, collega’s en team. Het vertrouwen krijgen dat je je werk als professional goed doet, meer eigen regie om je eigen werk in te richten. Daardoor ontstaat ook ruimte voor innovatie en ontplooiing. En niet in de laatste plaats: grip krijgen op het werk. “Een overgang van systeemgestuurde organisaties en werkwijzen gericht op het uitvoeren van richtlijnen en protocollen, naar organisaties die ruimte geven aan professioneel verstandig handelen van zorgmedewerkers en –teams.”

Druk uit de buitenwereld
Dat is belangrijk, constateert de SER, want zorgmedewerkers ervaren de laatste jaren steeds vaker druk uit de buitenwereld. Ze zijn vaker deel geworden van (in)formele verbanden, krijgen te maken met meer sturing en ervaren meer controles. Probleem daarbij is dat “partijen die regels opleggen niet de partijen zijn die de lasten dragen”. Dit allemaal verhoogt de werkdruk.

Begeleiding stagiairs
De grootste stappen kunnen de zorginstellingen zelf maken. De SER noemt de povere begeleiding van stagiairs en nieuw personeel: het is een van de redenen waarom een kwart van de nieuwkomers al binnen een jaar na indiensttreding afhaakt. Ook het scholings- en carrièreperspectief wordt door veel zorgmedewerkers als karig ervaren.

Probleem breder
Het probleem ligt breder, vindt de SER. Andere stakeholders kunnen zich eveneens achter de oren krabben. Zo wijst het adviesorgaan op de vele kwaliteitsrichtlijnen van beroepsgroepen en patiëntenorganisaties als bron van ergernis: “Die moeten kritisch tegen het licht worden gehouden.” Dat leidt tot een veel lagere administratieve – en regeldruk.

Extra budget
Onderzoek wijst uit dat zorgpersoneel er in salaris de laatste jaren minstens zoveel op vooruit is gegaan als andere werknemers. De SER-commissie adviseert structureel extra budget beschikbaar te stellen om te investeren in de beloningen in de zorg, daar waar sprake is van een achterstand ten opzichte van de markt. Het rapport benoemt de functieschalen waarvoor dit geldt.

De SER stelt dat de overheid meer uren werken fiscaal ontmoedigt. “Zeker voor functies in lagere loonschalen kan door het vervallen van toeslagen en/of belastingkortingen uitbreiding van het aantal werkuren financieel onaantrekkelijk zijn. De belangrijkste oorzaak is de toeslagensystematiek, met name de kinderopvangtoeslag.” De commissie pleit ervoor die schotten en fiscale belemmeringen weg te nemen.

Vanuit de kamer Specialisten lees je binnenkort meer over dit onderwerp.

Bron: Skipr