Een op de vijf vrijgevestigden werkt contractvrij

10-09-2015

Peter van Drunen

Een op de vijf vrijgevestigde psychologen sluit geen contract meer af met zorgverzekeraars omdat de contracteisen onhaalbaar en onwerkbaar zijn. Dat blijkt uit het onderzoek  dat het NIP deze zomer uitvoerde onder bijna 500 vrijgevestigde psychologen. Ook NVGzP-leden konden meedoen aan het onderzoek.

Grootste steen des aanstoots voor vrijgevestigden is de ongelijkwaardigheid in de contractering. Het inkoopproces is eenrichtingsverkeer, waarbij de zorgverzekeraar de regels en voorwaarden oplegt, zonder mogelijkheid tot onderhandeling of overleg. Daarnaast hanteren verzekeraars veel verschillende voorwaarden en criteria voor kwaliteit die soms tegenstrijdig zijn en afwijken van de kwaliteitseisen van de beroepsverenigingen. Dit levert grote administratieve lasten op zonder dat kwaliteit zichtbaar verbetert. Wie niet kan voldoen aan alle eisen wordt gekort, soms wel met 20% van het door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) vastgestelde maximumtarief. Dit tarief is gebaseerd op de reële kostprijs in de zorg. Andere zorgaanbieders krijgen niet eens gelegenheid om een contract af te sluiten omdat de verzekeraar vindt al genoeg zorg ingekocht te hebben in de regio.

Meer cliënten op wachtlijsten door omzetplafonds
Een andere grote klacht die uit het onderzoek naar voren komt betreft de omzetplafonds. Deze zijn soms bewust laag of wordt verlaagd in de loop van het jaar. Een kwart van de vrijgevestigden geeft aan al halverwege 2015 aan hun omzetplafond te zitten. Nieuwe cliënten met een doorverwijzing van hun huisarts kunnen niet meer bij hen terecht. Zij moeten wachten tot het volgende jaar of op zoek gaan naar een andere zorgaanbieder.

Daarnaast signaleren psychologen in de Basis GGZ dat huisartsen vaak onnodig doorverwijzen naar de gespecialiseerde GGZ.

Transparantie over kwaliteit
Vrijwel alle respondenten geven aan te ROMmen; meer dan driekwart doet dit bij minstens de helft van zijn of haar patiënten. Volgens het NIP werkt de beroepsgroep daarmee hard aan de transparantie en verbetering van effectiviteit van de zorg. Zorgaanbieders moeten voldoen aan de eisen van de wetgever en beroepsverenigingen op het gebied van opleiding, behandelmethoden, transparantie en ethiek. Verzekeraars kunnen dus het best sturen op kwaliteit door hierbij aan te sluiten, in plaats van eigen kwaliteitscriteria te ontwikkelen, die bovendien onderling verschillen.

Jeugddomein: nog somberder
Ongeveer de helft van de respondenten is werkzaam in het jeugddomein. Hier zijn de resultaten nog somberder. De beleidsvrijheid die gemeenten hebben bij de inrichting van de jeugdzorg zorgt voor chaos en soms onwerkbare situaties voor de vrijgevestigde jeugdhulpaanbieders en hun cliënten. Zo ontbreekt een veilige en uniforme manier van gegevensuitwisseling in het declaratieproces.
Driekwart van alle respondenten geeft aan dit jaar minder vergoed te krijgen dan in 2014, toen de jeugdzorg nog onder de zorgverzekeringswet viel. Medio 2015 heeft een aantal vrijgevestigden nog steeds niet betaald gekregen voor de zorg die zij hebben verleend. Daarnaast is ook hier sprake van te krappe omzetplafonds, waardoor de wachtlijsten voor jeugd-GGZ groeien.

Privacy
De privacy van cliënten en bescherming van persoonsgegevens is zowel in de volwassenen GGZ als in de Jeugd GGZ een groot probleem. Bijna 90% van de aanbieders maakt zich hier zorgen over. Bijna de helft heeft in 2015 een of meer keren gebruik van de opt-outregeling, waardoor geen cliëntgegevens hoeven te worden aangeleverd aan DIS.

Gezamenlijke actie
Het NIP legt de resultaten van het onderzoek bij de zorgverzekeraars en gemeenten om de zorginkoop komende jaren te verbeteren. Ook gaat het NIP het gesprek aan met de politiek, en regelgevende instanties om het zorgstelsel te verbeteren. De NVGzP is hierbij betrokken via de zogenaamde Tafel Bekostiging, waarin een groot aantal psychologische verenigingen samenwerkt voor de verbetering van de vergoeding van psychologische zorg.

Klik hier  voor het hele rapport van het onderzoek.

Zie ook:

Workshops contractvrij werken