Gedachten Uitpluizen

08-02-2018

 

Van zolderkamer tot community

Maarten Vos (klinisch psycholoog bij UMCG) interviewt Mark van der Gaag (hoogleraar aan de VU Amsterdam)

“Gratis? Protocollen, informatie, werkformulieren? Zó maar van de site te halen? Echt waar?”
Deze reactie van behandelaars volgt vaak als hen wordt verteld dat ze op de website van Gedachten Uitpluizen beschikking hebben over een schat aan informatie over behandeling van psychotische stoornissen voor zichzelf en voor patiënten. Als je wilt, krijg je ook nog regelmatig een nieuwsbrief toegestuurd, zodat je automatisch op de hoogte wordt gehouden van de laatste wetenschappelijke ontwikkelingen, tools en het scholingsaanbod in den lande. Gedachten Uitpluizen is een begrip.

Steeds meer collega’s en patiënten weten de site te vinden en doen er hun voordeel mee. De GU
Nieuwsbrief telt inmiddels 2.728 abonnees en is toe aan zijn 150ste editie. Een moment om bij stil te staan.

In 1991 sprak Mark van der Gaag zijn collega’s David Fowler, Phillippa Garety en Elizabeth Kuipers in Engeland, over hun werkwijze bij psychotische patiënten. Daar waren ze begonnen met iets nieuws: Cognitieve Gedragstherapie. Dit werd in die tijd gezien als een riskante onderneming. Patiënten zouden zomaar kunnen decompenseren, was de veronderstelling, als ze gevraagd werden naar hun wanen of hallucinaties. Laat staan dat gedachten werden uitgedaagd, of getest met gedragsexperimenten. Toen Mark startte met CGT bij zijn patiënten veroorzaakte dit dan ook de nodige onrust in zijn omgeving: “Je hebt toch niet weer gepráát met die patiënt, Mark?” Het werd gelukkig één van de vele veronderstellingen over psychosebehandeling die door wetenschappelijk onderzoek naar het land der fabelen is verwezen.

Toegankelijke kennis

De wetenschappelijke kennis die over de behandeling van psychose beschikbaar was, moest beter toegankelijk worden voor collega’s en patiënten. In 2000 werd daarom een website gemaakt en kwam educatief videomateriaal beschikbaar. Een aantal van de video’s uit die tijd is nog steeds beschikbaar en geeft – naast tools voor behandeling – ook een mooi beeld van het interieur van de GGz uit die periode.

Omdat Mark al snel begreep dat behandelaren door de waan van de dag geleefd worden en weinig tijd hebben om actief informatie te zoeken, besloot hij dat de informatie naar de mensen toe moest worden gebracht. De Gedachten Uitpluizen Nieuwsbrief werd geboren. Dat ging niet zonder slag of stoot. De digitalisering werd met argusogen bekeken. Menigeen was ervan overtuigd dat de Apocalyps door de millenniumbug zou worden ingeluid. Veel nieuwsbrieven werden geblokkeerd als spam, omdat e-mails naar meer dan 10 adressen als verdacht werden beschouwd. Het zou zomaar een virus kunnen zijn.

Groei

Jaren later ging Gedachten Uitpluizen alsnog viral binnen de Geestelijke Gezondheidszorg. Een beter verzendsysteem werd gebruikt. En bovendien werd het volgende heilige huisje omver geworpen: patiënten met een psychotische stoornis bleken prima voor PTSS te kunnen worden behandeld. Sterker nog, ze werden er beter van.

Waar de Nieuwsbrief zich aanvankelijk vooral richtte op de behandeling van psychose, is daar in de laatste jaren de vroegherkenning en behandeling van patiënten met een ultrahoog risico (UHR) op ernstig psychiatrische problemen bij gekomen. Een populatie die voorkomt in alle zorgprogramma’s binnen de specialistische GGz.

Wat begon als eenmansactie op een zolderkamer in Oegstgeest, is uitgegroeid tot een geoliede machine met een actieve kern van bevlogen professionals, en een community van betrokkenen die de psychosezorg een warm hart toedragen. Alles wordt vrijwillig gedaan. De kosten voor het maken van video’s worden gedekt door de inkomsten uit het boek van Gedachten Uitpluizen, dat inmiddels zijn derde update heeft gehad. Het protocollenboek is hét standaardwerk voor opleidingen en in de werkkamer. De website geeft onbeperkt toegang tot psycho-educatief materiaal, formulieren, protocollen en het laatste nieuws op het gebied van de psychosezorg.

En de nieuwsbrief viert zijn 150ste editie. Tijd voor een feestje.

 

Maarten Vos