Boekrecensie: De therapeutische relatie in de ggz

03-02-2021

De therapeutische relatie in de ggz
Tien intieme verhalen uit de spreekkamer van de eerstelijnspsycholoog

Auteur: Anja de Bok (gz-psycholoog)

Recensent: Paul Soons (klinisch psycholoog)

Steekwoorden:
casusbeschrijvingen uit de praktijk, volwassenen, voor behandelaren en cliënten, gemakkelijk leesbaar.

Het boek bevat tien uitvoerig beschreven praktijkcasussen, die zich afgespeeld hebben in de behandelkamer van Anja Blok, eerstelijns psycholoog. De rode draad door het hele boek, is dat de therapeutische relatie van groot belang is in de behandeling van onze cliënten. In dat kader komen diverse thema’s aan bod, o.a.: is er een klik tussen psycholoog en cliënt, het belang van diagnostiek, met name de therapeutische diagnostiek, bespiegelingen over de identiteit van de psycholoog, gedachten over wat normaal is, de grenzen van de psycholoog. Voorwaar openhartige beschrijvingen en reflecties uit de alledaagse praktijk. Daarnaast worden ook intervisiegesprekken tussen psychologen onderling, over de casussen open en ontwapenend eerlijk beschreven. De tekst loopt vlot en nodigt uit tot lezen!

Behandelingen verlopen niet altijd volgens het boekje
Wat dit boek uniek maakt, is dat de casussen beschreven worden niet alleen vanuit het perspectief van de behandelaar, maar dat ook de gevoelens en gedachten van de cliënten beschreven worden. Het laat ook in alle openheid zien dat niet alle behandelingen succesvol verlopen. In onze studieboeken worden vaak behandelingen ideaaltypes beschreven, hetgeen de indruk wekt, vaak ongewild, dat behandelingen volgens het boekje verlopen. We weten natuurlijk allemaal dat dat niet zo is. Boeiend is dat de psycholoog hier gepresenteerd wordt als een hypothesetoetsende, sommigen zeggen twijfelende, professional, die echter alleen vanuit zo’n houding juist goed kan functioneren.

Aandacht voor de context waarin behandelingen plaatsvinden

De behandeling van een cliënt door een psycholoog vindt niet op een eiland plaats. Uitdrukkelijk is aandacht voor de context waarin behandelingen plaatsvinden: de collega’s in de praktijk en andere behandelaren uit de eerste lijn, zoals huisartsen, POH-ggz en fysiotherapeuten. En laten we niet vergeten de zorgverzekeraars, die een nadrukkelijk, niet altijd positief stempel drukken op de bedrijfsvoering, door de door hun opgelegde administratieve verplichtingen en restricties.

Kritische noot
Ik wil wel nog een kritische noot maken. De praktijk van een psycholoog dient ook altijd gestuurd en ondersteund te worden door psychologische theorieën en wetenschappelijk onderzoek. Dit komt in dit boek niet aan bod. Het is een pure weergave van beschrijving en reflectie op de praktijk.

Niettemin is dit een welkom boek, ook omdat er zo weinig expliciet aandacht wordt besteed aan de therapeutische relatie in de opleiding tot psycholoog en ook in de daaropvolgende opleiding tot gezondheidszorgpsycholoog. Wat mij betreft zou het verplichte leesstof moeten zijn in de opleiding, naast en aanvullend op de meer theoretische literatuur op dit vlak.

Wil je het boek ook lezen? Bestel het bij uitgeverij Lannoo Campus via deze link.