Begroting VWS 2021: afwachtende houding en enkele aandachtspunten

16-09-2020

 

In de begroting van VWS komt met name één woord op: ‘afwachten’. Er wordt gewacht op de contourennota over de toekomst van de gezondheidszorg, die binnenkort beschikbaar komt. Daarnaast wordt er voor de GGZ gewacht op de invoering van de nieuwe bekostigingsstructuur en de nieuwe vorm van zorgvraagtypering. En dat is jammer, want er is voldoende aanleiding om in afwachting een aantal voorwaarden mogelijk te maken. Want alle mooie intenties ten spijt (meer preventie, meer ambulante zorg en meer aandacht voor suïcidepreventie), zonder voldoende (extra) gekwalificeerd personeel gaan deze ambities niet lukken.

Meer aandacht voor preventie
In de begroting wordt de nadruk gelegd op preventie. Goed dat er zorgbreed wordt gekeken hoe we de zorgvraag aan de voorkant beter kunnen kanaliseren. Hoe we mensen mentaal weerbaarder kunnen maken en hen kunnen ondersteunen in het realiseren van een (mentaal) gezonde(re) levensstijl.  Belangrijk dat hierbij de focus nog steeds primair ligt bij persoonlijk herstel en het bieden van goede kwaliteit van zorg door daarvoor gekwalificeerd personeel: ‘matched care’ ipv ‘stepped care’.

Doorontwikkeling e-health en ambulantisering
De inzet van e-health heeft een boost gekregen tijdens het eerste gedeelte van de COVID-19 pandemie. Dit voortzetten kan de (na)zorg aan patiënten verbeteren of hen helpen in de periode voor intake en/of behandeling zelf al te werken aan (enig) herstel. De NVGzP is minder te spreken over het verplicht generiek aanbieden van e-health. Omdat deze werkvorm moet passen bij de individuele patiënt en ondersteunend moet zijn bij het realiseren van  goede kwaliteit van zorg. Hetzelfde geldt voor ambulantisering. Diverse rapporten (o.a. landelijke Trimbos) laten zien dat er nog veel te verbeteren valt in de organisatie van ambulante behandeling van patiënten. Ook hierbij zien we bij financiers met name een focus op kostenreductie. Op de korte termijn geeft dit wellicht gewenste resultaten, maar door slechtere kwaliteit van zorg kan deze kostenbesparing als een boemerang terugkomen.

Goed werkgeverschap en goede arbeidsvoorwaarden
Een zorgbonus is mooi (vooral als dit eerlijk wordt verdeeld onder het personeel), maar kan de noodzaak van goed werkgeverschap en bijbehorende arbeidsvoorwaarden niet verbloemen. Wil de sector nu en in de toekomst voldoende gekwalificeerd personeel behouden, dan dient de sector stappen te zetten om het werken in de gezondheidszorg aantrekkelijker te maken. Een marktconforme beloning, medezeggenschap van specialisten en goede regelingen voor betaalde bij- en nascholing zijn essentieel om voldoende gekwalificeerd personeel te behouden in de sector.

Aandacht voor instroom: het opleiden van nieuwe professionals
In de begroting van VWS wordt steeds gewag gemaakt van het Actieprogramma ‘Werken in de zorg’ (RAAT) vanuit Regioplus. Een goed initiatief dat hopelijk leidt tot de gewenste toestroom van nieuw personeel. Feit is echter dat dit actieprogramma alleen gericht is op mbo- en hbo-niveau. Voldoende opleidingsplaatsen voor opleidingen op postmaster-niveau worden hier niet in meegenomen. Al jaren zijn er grote tekorten aan diverse professionals met dit opleidingsniveau. Professionals die belangrijke (sleutel)posities innemen binnen de gezondheidszorg. Zonder extra opleidingsplaatsen voor deze professionals (zoals voor gz-psychologen) zal het gewenste niveau van behandeling, als wel voldoende behandelaanbod, achterwege blijven. Zeer onwenselijk, aangezien het sociale kapitaal binnen de gezondheidszorg de basis is om alle gestelde doelen te kunnen behalen.

Oproep tot samenwerking
De NVGzP roept relevante partijen in de sector op om met elkaar de gewenste kwaliteit van zorg te realiseren, te behouden of door te ontwikkelen. Dat zijn we namelijk niet alleen aan de medewerkers en de patiënten verplicht, maar ook aan alle Nederlandse burgers.