Landelijke ontwikkelingen (psy) BIG-opleidingen

27-06-2018


Maartje Schoorl

De Opleidingsraad-in-oprichting boekt veel vooruitgang!
De Opleidingsraad is bedoeld als een Raad waarin de hoofdopleiders zitten, de universiteiten en de praktijkopleiders. Het doel is om de inhoud van opleiden centraal te stellen en om over actuele aandachtspunten advies te kunnen geven aan het College van de FGzPt en VWS. De Opleidingsraad is voortgekomen uit het idee dat er een raad moet zijn waarin je met belanghebbenden over de regio’s en over de opleidingen heen, over opleiden praat.

De intentie
In de BIG psy-wereld zijn we zo georganiseerd dat er op heel veel plekken over opleiden wordt gesproken, maar dat leidt niet altijd tot concrete werkpunten. Bijvoorbeeld de visie op opleiden in de toekomst; daar hebben we nog geen eenduidig antwoord op terwijl alle opleiders daar wel over nadenken en VWS daar een duidelijke behoefte aan heeft. Als je beslissingen neemt, dan wil je graag met belanghebbenden kunnen zeggen: ‘Naar aanleiding van jullie visie, gaan wij hierover beslissingen nemen’.

Hard gewerkt
Begin maart 2018 heeft de bijeenkomst ´GGZ: opleiden voor de toekomst´ bij VWS plaatsgevonden. Met GGZ werden ook andere sectoren bedoeld. Nadien is er door veel van de aanwezigen hard gewerkt en hebben we al behoorlijk wat stappen gemaakt. Enerzijds hebben we veel nagedacht en gesproken over die Opleidingsraad. Dat heeft geleid tot een factsheet, in overleg met verschillende stakeholders. Centrale vragen hierin zijn: Wie moeten vertegenwoordigd zijn in deze Landelijke Opleidingsraad BIG-psychologen (LOBP), wat zijn de doelstellingen, wat is de scope en hoe positioneer je de raad?

VWS heeft aangegeven positief tegenover de raad te staan en ondersteunt dit initiatief van harte. Aankomend najaar zal er weer een bijeenkomst plaatsvinden, om naar de resultaten te kijken van de diverse afspraken.

VWS wil ook nadenken over een al dan niet structurele begroting van de Opleidingsraad en de FGzPt heeft aangegeven de raad graag in de governance op te willen nemen. Dus, naast de Commissie Registratie en Toezicht en het College, zou er een inhoudelijk adviserende club worden geïnstalleerd. Het officieel in de regelgeving en de governance opnemen van de raad zal ongeveer na zes maanden, nadat het bestuur van de FGzPt de Raad als commissie heeft geïnstalleerd, kunnen plaatsvinden. Om snel inhoudelijk voortgang te kunnen boeken, moet er eerst een visiedocument komen. De LOBP  moet daarnaast langlopende dossiers op gaan pakken die met opleiden te maken hebben.

Een eerste werkgroep van de LOBP is de landelijke werkgroep aansluiting master-gz. Wij hebben met vertegenwoordigers van de diverse gremia (universiteiten, praktijkopleiders, hoofdopleiders en opleidingsinstellingen) een werkgroep geformeerd en zijn met VWS in gesprek gegaan over de problemen die er spelen. Het probleem van de aansluiting is geadresseerd en uitgelegd, en VWS steunt ook deze werkgroep. We zullen hiervoor ook subsidie aanvragen. We hebben als eerste een argumentenkaart gemaakt, waarin we de redenen waarom het zo belangrijk is om dit probleem op te lossen, vanuit verschillende perspectieven hebben verzameld. Dit is een heel heikel dossier omdat er grote, zelfs financiële belangen bij zijn.

Nadenken over een overgang
Bij ons vallen de master en de GZ-opleiding onder twee verschillende ministeries, en er zijn meerdere masters die opleiden voor de GZ. Dat is onder andere de reden waarom eerdere pogingen om de aansluiting te verbeteren, stukgelopen zijn. Ook nu is het best heel lastig om met allebei de ministeries en alle opleidingen deze problematiek te agenderen. Een ander punt is dat het ook een belang is van de universiteiten om veel studenten op te leiden. Voor instellingen geldt dat masterpsychologen wel goedkopere werknemers zijn maar we denken dat de tijd er rijp voor is dat iedereen het maatschappelijk belang, dus wat is het beste voor de patiënt, vooropstelt. Er is een enorme schaarste aan gz-psychologen, die een centrale rol vervullen in de GGZ, en die tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid kunnen dragen, dus dat wordt ook gevoeld door de werkgevers in de instellingen. Vanuit de hoofdopleiders willen wij graag meer opleiden, maar wij willen ook graag dichter tegen de universiteit aan zitten zodat wij niet zo’n heterogeen instroomniveau hebben en gerichter kunnen opleiden. Voor de universiteiten is het belangrijk de masterpsychologen perspectief te kunnen bieden en meer verbonden te zijn aan de klinische praktijk. Zo zitten er allerlei kanten aan dit probleem waar iedereen tegenaan loopt. En dan is er ook nog een groot stuwmeer van masterpsychologen. Mensen die al heel lang wachten om in opleiding te komen. We moeten goed nadenken over een goede overgang, zodat we die groep zoveel mogelijk mee kunnen nemen. De 150 extra GZ-plekken die dit jaar door VWS beschikbaar zijn gesteld, door onderbenutting van de KP- en PT-opleidingsplaatsen, kunnen hieraan bijdragen. Tegelijkertijd is daarmee de noodzaak om de achterdeur dicht te doen, des te groter. Het stuwmeer wil je niet verder laten groeien, zoals de afgelopen 10 jaar is gebeurd. VWS heeft aangegeven dat ze het daar inhoudelijk mee eens zijn.

Allemaal radartjes in een groot geheel
Ik zou het fantastisch vinden als we echt tot een inhoudelijk plan komen van die master-gz-aansluiting, waarin alle partijen zich kunnen vinden. Als die echte omwenteling plaats gaat vinden, dus als er geen jaren meer zitten tussen de master en de gz-opleiding.

Toen ik startte als hoofdopleider, dacht ik: ‘Als dit één van de dingen is die ik mee kan helpen te verbeteren, ben ik echt heel blij!’. Die Landelijke Opleidingsraad BIG-psychologen is ook bedoeld om dit soort dossiers, in afstemming met verschillende partijen, te kunnen oppakken. Het zijn allemaal radartjes in een groot geheel en je kunt niet los aan één wiel draaien!

De planning
Het is dus belangrijk om vóór het einde van het jaar een visiedocument te hebben, dat wordt een mooie uitdaging. Met dat doel willen we in het najaar een invitational conference organiseren om met het veld tot een visie te komen, zodat we ook aan VWS kunnen laten zien waar we voor staan. Die landelijke werkgroep master-gz is een langlopend initiatief, een meerjarenplan. Het is ook belangrijk om aan VWS duidelijk te maken dat sommige complexe problemen niet heel snel opgelost kunnen worden. We moeten ook daarin laten zien dat we voortgang maken en tegelijkertijd heel zorgvuldig proberen te zijn. Er zijn nog wel meer dossiers waar we mee kunnen starten, maar dit landelijke master-gz-dossier en het visiedocument zijn wel de grootste.

Werkgroep Onderwijsvernieuwing
Een andere werkgroep van de LOBP is de werkgroep Onderwijsvernieuwing. Die is er al vanuit de GZ- hoofdopleiders, maar die zou breder moeten zijn. Bijvoorbeeld de KP- en PT-opleiding erbij betrekken en ook het veld vragen naar maatschappelijke ontwikkelingen waarop we het onderwijs moeten aanpassen. Ook regionaal opleiden, in brede consortia, kan een toekomstmogelijkheid zijn. VWS en andere partijen denken daar ook over na.

Denken vanuit macrodoelmatigheid
Belangrijk is dat iedereen vanuit macrodoelmatigheid probeert te denken, dus het maatschappelijk belang in het achterhoofd houden. Als je je niet betrokken voelt of als je argumenten hebt waarvan je het idee hebt dat ze niet gehoord zijn, neem dan contact met ons op via m.schoorl@fsw.leidenuniv.nl