VGCt-inspiratie voor de Basis GGZ: Doen wat werkt

19-09-2014


Rob Olij

Op een mooie zaterdagochtend rijd ik op de fiets naar het World Forum.
Plan: (oud-)collega’s ontmoeten, op de hoogte zijn van de ontwikkelingen in de Basis GGZ en zijdelings mijn dilemma oplossen: wat moet ik nu met die e-health?

Herman Vuijsje socioloog, journalist voor onder andere de NRC trapt af. Met op de achtergrond een zwart-wit foto van zijn eerste liefde ‘Josje’, zwevend op een schommel, legt hij uit hoe de GGZ in de loop der tijd veranderd is. Eerst statussymbool voor de stedelijke elite (Josje), daarna de democratisering waarin iedereen  een beroep  deed  op zorg, en nu het huidige model: snel, protocollair, kort en dichtbij. Een soort voedselbonnensysteem uit de oorlog: net genoeg voor iedereen. 

Vuijsje besluit met heimwee. Heimwee naar ‘de grote verhalen’ (analyse) in tijden van kwik-fit, snelverband, pragmatisme en ‘ doen wat werkt’, geen charismatische leiders meer, de Hans van Mierlo’s van de GGZ,  geen rituelen….

Huisarts: kansen voor gz-psychologen

Met de schrik nog in mijn benen zie ik huisarts Richard Starmans het podium opspringen. ij Hij is voorzitter van de Samenwerkende Haagse Gezondheidscentra (PsyHAG, kaderhuisartsen GGZ). Hij is beslist optimistisch. Goedlachs schetst  hij de kansen voor de gz-psychologen die ik aandachtig volg:

  • scholing van huisartsen en POH’s GGZ. Nu nog veelal verzorgd door de psychiaters, ‘artsen onder elkaar’;
  • e-health, thans razend populair bij de POH-GGZ, mis die boot niet;
  • samenwerking met de huisarts op zorgpaden: zorg rondom alcohol, alcohol, depressie, ADHD;
  • consultatiefunctie voor huisartsen. Door de GZ-psycholoog? Er is geld voor…
  • terugvalpreventie c.q. ‘product chronisch’;
  • diagnostiek: hoe toegankelijk bent u? Je praktijk online, maar dan met een beveiligde verbinding;
  • elektronische  verwijzing van huisarts naar de basis GGZ via Zorgmail?

Op de valreep kan ik een vraag stellen: Stel dat ik een beveiligde verbinding met de huisarts heb, hoe frequent wenst u informatie-uitwisseling?  Het antwoord is dat hij vindt dat psychologen daar te geheimzinnig over doen. In de somatiek is er volop uitwisseling. Bij elke tussenstap wordt de huisarts op de hoogte gebracht. In de GGZ lijkt dit taboe.

Hij zet mij aan het denken maar ik ben nog niet om: een beveiligde Tweet na elk gesprek zal het niet worden. Maar wat vaker een zorgmailtje met de vraag om de mening van de huisarts om de diagnostiek nog wat aan te scherpen zie ik nog wel gebeuren. Of zal ik maar gewoon blijven bellen?

Betaalbare e-health 

In de pauze struin ik langs de stands. Bots ik op tegen ons NVGZP-bestuurslid Joost Baas en partner. We maken een praatje en gaan weer elk ons weegs. Ik heb een aardig gesprek met een fabrikant voor software voor de huisarts en POH-GGZ. Net niet wat ik zocht. Maar ik mag wel een pen meenemen. Dan stuit ik op een stand van Je Praktijk Online. Snel stel ik mijn vragen. Vlot krijg ik antwoord. E-health maar dan lekker eenvoudig, betaalbaar en door ene Denis  die zelf uit de zorg komt en het anders wil doen. Aanrader!

Voorts langs de stand van MindDistrict, ‘de Mercedes onder de e-health’, denk ik altijd. Mooie evidence based programma’s voor een vaste prijs ( € 39) per patiënt. Ik geef me op als belangstellende maar heb nu na een halve week nog niets vernomen. Misschien lag het aan mijn handschrift…

Stoornis als rotte kies: preventie, preventie, preventie

Dan Mark van der Gaag, klinisch psycholoog, hoofd wetenschappelijk onderzoek bij Parnassia, bijzonder hoogleraar VU, CGT-er en supervisor. Hij weet het niet maar hij is mijn held, mijn idool. Hij is klinisch psycholoog en hij heeft toch maar mooi de psychoten weer perspectief gebracht. Ik citeer hem zoals ik het me herinner: ‘stemmen horen is prima, géén probleem. Het is de interpretatie van die stem wat telt. Stel dat je denkt: ach, daar is die alien weer. Die heeft 10.000 lichtjaren gereisd om even met mij te kletsen, mij te helpen. Laat ik maar even luisteren wat ie te zeggen heeft…’.

Zwaaiend met getallen en evidence based epidemiologische cijfers schetst Van der Gaag zijn visie op de GGZ die met minder geld toe moet. ‘Crisis is leuk, dan verandert er ten minste iets’. Hij pleit hij voor vroeg ingrijpen: we moeten in Nederland veel meer op kinderen letten. Psychiatrie is kinderpsychiatrie. Waarom wachten we met het stimuleren van die verlegen kleuter  tot hij op 26 jaar zich aanmeldt met een DSM stoornis omdat hij geen praatjes durft te maken? Hup, verlegen kleuter. Als ze zand in je ogen gooien gaan we teruggooien. Kom mee naar de zandbak, we gaan óefenen!

Van der Gaag trekt de parallel met de tandarts: als je vroeger een rotte kies had ging ie eruit. Als het er twaalf waren ging álles er uit, kreeg je een kunstgebit. Nu zijn alle gebitjes op orde: halfjaarlijkse controle, beugeltje bij twaalf jaar, zonder gaatjes het graf in. Preventie begint al op school als je op je vierde leert tandenpoetsen door het jeugd tandzorg preventieteam…

Een DSM stoornis  is een rotte kies. Het is ‘ingrijpen als het te laat is’. Als je een DSM diagnose stelt ben je gemiddeld 8 jaar te laat.

En dan zakt zijn toon, iets, niet veel: het gaat over de zorgverzekeraars. Hij legt het uit. Het gaat zorgverzekeraars niet om het behoud van de gezondheid van hun cliënten maar om de winst van de aandeelhouders…

Slapen als probleem

Minstens zo’n eye-opener is de lezing van Annemieke van Straten en Els Dozeman van de VU over slaapproblemen. Annemieke maakt me alert als ze uitlegt dat slaapproblemen een veel voorkomende DSM-stoornis is die veel wordt gemist terwijl het een héél groot effect heeft op allerlei  andere DSM-stoornissen. Een leerpunt voor mij.

Als toegift een keynote speaker, Judith Beck (ja, de dochter van) over cognitieve therapie bij persoonlijkheidsstoornissen. Ze is de uitsmijter van het Europese VGCT congres waar de inspiratiedag een onderdeel van uitmaakte.

Terugfietsend, richting Den Haag centrum heb ik de buit binnen:  veel leuke collega’s weer gesproken, een lijst aan mogelijkheden om mijn praktijk te ontwikkelen binnen de kansen die er zijn, alert gemaakt op het belang van behandelen van slaapproblemen (al dan niet  digitaal) en een goede suggestie voor een  eenvoudig maar effectief e-health programma om mee te starten.

Klik hier voor voor de powerpoints van de presentaties. 

Rob Olij is gz-psycholoog binnen Zorgcoöperatie Psyzorg Hoflanden

One thought on “VGCt-inspiratie voor de Basis GGZ: Doen wat werkt

Comments zijn gesloten