DSM-5: Laat de discussie echt beginnen!

08-04-2013


Huib van Dis

Departement Psychologie – Universiteit van Amsterdam

In mei 2013 zal op de Annual Meeting van de American Psychiatric Association de lancering plaats vinden van de DSM-5. Waarschijnlijk zeer feestelijk en in het volste vertrouwen dat we hier te maken hebben met een grote stap voorwaarts in de psychopathologie. Maar is de DSM-5 een vooruitgang? Of is de DSM-5 een gevaar? En wat doen we er mee als professionals in Nederland? Hebben wij een keuze? Ik zag al een aankondiging van een symposium in maart jl. over de DSM-5 in de dagelijkse praktijk. Rijkelijk vroeg lijkt mij.

Deze week komt de discussie in Nederland een beetje in een stroomversnelling. Donderdag 4 april jl is het boek van Allen Frances “Terug naar normaal” uitgekomen bij uitgeverij Nieuwezijds. Zondagavond 7 april een VPRO- uitzending van Labyrint over de kruistocht van Allen Frances tegen de DSM- 5 en met Jim van Os hoogleraar psychiatrie uit Maastricht met verstandige en kritische geluiden over de DSM-systematiek in bredere zin. De boekpresentatie van Allen Frances zal vrijdag a.s. plaats vinden bij een symposium van het Trimbos-Instituut (uitverkocht) in de ochtend en op een symposium in de avond in het Jaarbeursgebouw met het NIP als gastvrouw. Op de lijst van sprekers op de voorjaarscongres van de Nederlandse Vereniging van Psychiatrie van 10-12 april heb ik Allen Frances niet als spreker kunnen ontdekken.

Allen Frances (1942) is niet zomaar een opposant. Hij is emeritus hoogleraar aan Duke University en betrokken geweest bij de opstelling van de DSM-III en de DSM-III-R onder leiding van Robert Spitzer en hij was voorzitter van de APA- taskforce van de DSM-IV. Nadat hij enkele jaren afstand genomen had van de psychiatrie pakte hij de handschoen op tijdens de APA van mei 2009 ten aanzien van de publieke controverse over wat normaal is en welke rol de psychiatrie moet spelen in de bepaling daarvan. Na vele bijdragen in Psychiatric Times schreef hij nu “Saving normal – An Insider’s Revolt against Out-of Control Psychiatric Diagnosis, DSM-5, Big Pharma, and Medicalization of Ordinary Life”. Het boek is reeds nu in Nederland uitgebracht en zal pas in mei in de USA verschijnen.

Het boek van Allen Frances stimuleert tot verder nadenken over de DSM-5. Historisch is het boek interessant voor een ieder die het ontwikkelingsproces van de verschillende versies van de DSM wil begrijpen. Hij signaleert een toename van de prevalentie van psychiatrische diagnoses, een afkalving van normaliteit en brengt dit in zijn boek terug tot een ontwikkeling die al bij de DSM-III begon, de diagnostische inflatie. Hij ziet de verschuiving van de grens – tussen wat normaal is en wat gestoord – als een ontsporing van de diagnostiek en signaleert een daarmee samenhangende overmedicatie in de USA. Hij beschrijft hoe de farmaceutische industrie hierop ingesprongen is en dit deels ook bewerkstelligd heeft.

De discussie over de DSM-5 is ook vanuit andere gezichtspunten te voeren zoals Trudy Dehue en Jim van Os doen. Maar vooral, laten wij in Nederland de discussie ruimhartig voeren.

Het is nu het moment om dat te doen. In deze fase hebben wij wat te kiezen. Hoe willen wij de toekomstige generaties psychiaters, klinisch psychologen, klinisch neuropsychologen, GZ-psychologen en psychotherapeuten opleiden? De professionals horen ook bepalend te zijn in het oordeel van de bestuurders en verzekeraars over deze materie. We moeten niet aan de leiband lopen van het College van Zorgverzekeringen om te bepalen wat de grenzen van pathologie en gewone klachten zijn? Een reëel risico zoals we gezien hebben. Moeten wij als beroepsverenigingen meewerken aan een uitvoerige omschakeling van de DBC/ DOT-systematiek door aanpassing aan de DSM-5 te realiseren? En de patienten? Nog meer diagnostische categorieën, nog meer medicatie, nog meer uitsluiting door het CVZ? Vooral vele vragen.

De professionals in Nederland zullen nu aan de bak moeten. Wat hebben wij voor onderbouwd commentaar op de DSM-5: pro en contra. Dat is nodig. En dat is lastig. Bijna niemand overziet de DSM-5 als geheel. Dus zal het moeten gaan om deel-discussies. En daarnaast zijn er veel maatschappelijke en pseudopolitieke vragen. Wie gaat de geautoriseerde vertaling maken in Nederland? Wederom de Nederlandse Vereniging van Psychiatrie? Moet er wel een geautoriseerde vertaling komen? Als de professionals de zaak niet oppakken gaan de verzekeraars en het College van Zorgverzekeringen er mee aan de haal.

Met alle kritiek die er is op de DSM-5 kan de APA niet klakkeloos gevolgd worden. Aan het werk!

One thought on “DSM-5: Laat de discussie echt beginnen!

  1. Geachte meneer van Dis,

    Met veel plezier heb ik u bovenstaande blog gelezen. Ik, Daphne van den Hoek, ben een studente aan de Hoge school Utrecht. Ik studeer maatschappelijk werk en dienstverlening (laatste jaar) en volg op dit moment de minor ‘inleiding in de toegepast psychologie’. Voor deze minor wil ik onderzoek doen naar de effecten van diagnoses op mensen. Mijn interesse voor de bovenstaande vraag komt voort uit de twee jaar ervaring die ik de afgelopen jaren heb opgedaan tijdens stages en werk in de psychiatrie. Ik heb veel gelezen over de antipsychiatrische bewegingen en ik heb van dichtibij meegemaakt hoe sommige clienten tegen de ggz aankijken.

    De kritiek op de DSM-V sluit mooi aan op mijn onderzoeksvraag. U staat open voor discussie en dat is denk ik heel goed voor het beroepsveld.

    Voor mijn onderzoek ben ik op zoek naar psychologen die hun mening en ervaring willen delen. Bent u bereid met mij in gesprek te gaan over de gevolgen van diagnoses op mensen?

    Misschien een gekke manier om zo open op een site mijn vraag te stellen. Echter zag ik geen andere manier om u te benaderen. Graag hoor ik van u.
    U kunt mij mailen: daphne.vandenhoek@student.hu.nl

    Alvast bedankt.

    Met vriendelijke groet,

    Daphne van den Hoek

Comments zijn gesloten