De GZ-opleiding in de praktijk van alledag: kennis en kunde!

21-12-2019

 

Zorg dat GZ-psychologen in de opleiding leren hoe ze de inhoudelijke aansturing van een behandeling/behandelteam kunnen vormgeven! 

Recent las ik een blog met als onderwerp de “GZ-opleiding van de toekomst”. Gevraagd werd om (kritische) input hoe de GZ-opleiding beter aan kan sluiten bij de klinische praktijk. Zelf ben ik ruim 25 jaar werkzaam in de ambulante en residentiële Jeugdzorg in verschillende rollen; groepsleidster, gedragsdeskundige en de laatste 12 jaar als inhoudelijk manager. Tevens ben ik praktijkopleider en supervisor van de GZ-opleiding geweest. Ik heb voor veel situaties gestaan waarin een behandelteam aangaf dat een jongere weg moest omdat het niet meer hanteerbaar was. Mijn wedervraag was altijd: wat hebben jullie nodig om het wel te kunnen?

Inhoudelijke aansturing
In de dagelijkse praktijk van de Jeugdzorg/Jeugd GGZ/LVB zorg wordt keihard gewerkt om kinderen, jongeren en gezinnen de hulp te bieden die nodig is in hun specifieke situatie. Gedragsdeskundigen spelen een cruciale rol in dit zorgproces en voeren regie over het behandeltraject, samen met hun team. En hierover gaat mijn tip: zorg dat GZ-psychologen in de opleiding leren hoe ze de inhoudelijke aansturing van een behandeling/behandelteam kunnen vormgeven! Je kunt met alle kennis van de wereld goede ideeën hebben over de behandeling van een kind/gezin, maar hebt daarbij ook vaardigheden nodig om dit proces samen met een team vorm te geven.

Ter illustratie een praktijkvoorbeeld
Mandy is 15 en verblijft op een residentiële behandelgroep, ze heeft een licht verstandelijke beperking, hechtingsproblematiek, is vaak somber, denkt soms aan zelfmoord en gaat niet naar school. Haar ouders zijn gescheiden en vader is gedetineerd. Meerdere jongeren op de groep gebruiken drugs en Mandy gaat hierin mee. Er is een behandelplan met duidelijke doelen en afspraken voor bejegening door de begeleiders, maar dit wordt niet altijd gevolgd. De gedragsdeskundige is dagelijks even op de afdeling, merkt dit op en bespreekt het in de teamvergadering. De ingezette lijn is duidelijk geeft het team aan. De weken erna ziet de gedragsdeskundige Mandy somberder worden en gaat hierover met haar in gesprek. Mandy zegt dat de begeleiders vooral op de regels zitten en dat ze weinig met haar in gesprek gaan.

De gedragsdeskundige weet niet meer hoe ze ervoor kan zorgen dat het team eenduidig handelt en in gesprek blijft met Mandy. Samen maken we een analyse van de individuele situatie van Mandy, tekenen de hiërarchie van de jongeren in de leefgroep en bespreken het drugsgebruik onder jongeren en hoe de gedragsdeskundige het team gaat (aan)sturen hierin. Vervolgens maken we een plan hoe dit in de teamvergadering te bespreken en bedenken de mogelijke reacties van het team.

Samenwerking met en in een behandelteam
In de GZ-opleiding zou mijns inziens meer ruimte moeten komen voor het leren van en oefenen met vaardigheden die het samenwerken met en in een behandelteam vragen, bijvoorbeeld aan de hand van casuïstiek. Samenwerken aan hetzelfde doel is een cruciaal onderdeel in de behandeling maar dit aansturen vraagt leren met vallen en opstaan en hoort thuis in een postmasteropleiding.

De gedragsdeskundige als regisseur die het team de weg wijst.

Met Mandy gaat het goed, en de samenwerking tussen het team en de gedragsdeskundige is sterk verbeterd na deze periode.

Vragen of wil je van gedachten wisselen?
Neem contact op via: esther.van.der.meulen@ipsedebruggen.nl

(Uiteraard is Mandy is een gefingeerd persoon)

Drs. Esther van der Meulen,
manager behandeling Kind en Jeugd/GZ-psycholoog bij Ipse de Bruggen Kind & Jeugd