Het NIP en het belang van BIG-registratie

02-07-2013


Koen van der Avoort

In 2011 vertelde een patiënt mij dat hij eerder in zorg was geweest bij een collega psycholoog. Hij had daar te horen gekregen dat hij een ‘groen type’ was en vroeg mij of ik die diagnose deelde. Het zou gaan om een respectabele collega want deze was ‘lid van het NIP’, aldus deze patiënt. En bovendien had zijn verzekering een paar sessies betaald hetgeen hem het gevoel gaf dat het inderdaad om professionele psychologische hulp ging. ’s Avonds thuis nog wat beduusd van deze niet alledaagse vraag ging ik op internet één en ander nazoeken. Inderdaad, de betreffende collega was lid van het NIP en het NIP-logo prijkte groots op diens website. Maar ik vond er bij mijn kleine zoektocht over het internet nog veel meer. Psychologen, lid van het NIP, die allerlei alternatieve hulpverlening aanboden. NLP, bach bloesems, astrologie, tot een psycholoog-NIP die intakes niet nodig vond want vanwege haar ‘paranormale begaafdheid’ wel aanvoelde hoe en wat.

Hierop zond ik een email naar het NIP met als vraag of men hiervan op de hoogte was en wat men daar aan deed. Tot mijn verbazing kreeg ik een kort ambtelijke reactie met de strekking dat psychologen zelf individueel verantwoordelijk waren voor hun handelen. Ook bleef een reactie uit toen ik een paar maanden later met redenen omkleed mijn lidmaatschap opzegde. Ik ben toen lid geworden van de NVvP, een professionele vereniging met een actief en daadkrachtig bestuur en een goed voorman in de persoon van de heer Arnoud van Buuren.

Discussie niet-BIG-geregistreerden

Deze voorgeschiedenis kwam afgelopen weken weer in mijn gedachten, naar aanleiding van een discussie op de linked in groep van het NIP.  Een discussie waarin ‘ervaren zelfstandig werkend psychologen zonder BIG-registratie’ klagen dat ze door het NIP niet goed vertegenwoordigd worden en dat ervaring en opleiding buitenom de GZ-opleiding minstens tot dezelfde kwaliteit kan leiden.  De voorzitter van het NIP, Elly Plooij, mengde zich in de discussie. Zij omzeilt de – voor mij begrijpelijke-  vraag voor wie het NIP nu eigenlijk opkomt met een antwoord dat mij deed denken aan een beroemde uitspraak van JFK. “De vraag is niet voor wie komt het NIP op, de vraag is wat brengt psychologie de maatschappij en hoe kunnen wij als beroepsbeoefenaren onze cliënten zo goed mogelijk bedienen en zo onze plaats binnen de gezondheidszorg, de jeugdzorg en scholen, de universiteiten, het bedrijfsleven, kortom de hele maatschappij waar maken”. Vervolgens was van haar te vernemen dat zij  de BIG-registratie niet als ‘zaligmakend’ beschouwt.  Uitdrukkelijk werd daar na kritische vragen door de voorzitter aan toegevoegd dat het NIP een ‘Huis voor de psychologie’ wil zijn en dat ‘het NIP geen kwakzalvers huisvest’. Maar is dat wel zo?

Mayakalenderpsychologie

Een rondje zoeken op internet naar wat er zoals onder de noemer van de NIP-registratie wordt aangeboden is behoorlijk schokkend. Astrologie, paranormale psychologen, bach bloesemtherapie, natuurgeneeskunde, mayakalenderpsychologie, NLP,  aquarius energie, shafierha energietherapie, hulp aan Nieuwe Tijdskinderen, paardentherapie, enzovoort. Psychologen zonder BIG registratie kunnen met wat aanvullende cursussen in aanmerking komen voor de recent in het leven geroepen registers van het NIP. Registers waarin ook BIG geregistreerde psychologen opgenomen zijn. De voorzitter van het NIP is blijkbaar slecht op de hoogte van wat een deel van hun leden praktiseren. Maar erger, het NIP treedt er niet tegen op.  De waarde  van het NIP-register staat daarmee volledig op losse schroeven. De patiënt kan onder de noemer psycholoog-NIP een goed opgeleide volgens de richtlijnen werkende professional treffen maar net zo makkelijk een kwakzalver. Dit met de schijn van kwaliteit zonder dat een Inspectie voor de Gezondheidszorg of tuchtrechter degenen zonder BIG-registratie hierop kan aanspreken. Velen zijn naast NIP-lid bovendien lid geworden van beroepsverenigingen voor alternatieve geneeswijzen om zo door een aantal verzekeraars vergoed te worden.

Pijnlijk

Ik ben van mening dat dit een aantal pijnlijke zaken blootlegt. Ten eerste, de grootste beroepsvereniging voor psychologen in Nederland die aan vrijwel elk landelijk overleg mag deelnemen, het NIP, vindt blijkbaar niet dat een BIG registratie een voorwaarde moet zijn voor het mogen praktiseren in de individuele geestelijke gezondheidszorg. Ten tweede, het NIP biedt plaats aan psychologen die zich bezighouden met alternatieve behandelingsvormen en deze komen net als BIG-geregistreerden in aanmerking voor de NIP-registraties. Alsof het NIP tegen al die psychologen die 2, 4 of zelfs 6 jaar postdoctoraal onderwijs hebben gevolgd zegt dat ze net zo goed een tarotkaartje zouden kunnen gaan leggen in plaats van al die investeringen te doen.

Het NIP stelt zich op het standpunt dat de NIP-registers een zekere mate van kwaliteit moeten garanderen vergelijkbaar met de BIG-registers. Naar mijn mening is het tegendeel waar: de opstelling van de voorzitter van het NIP dat een BIG-registratie geen voorwaarde is en de onlangs geopende NIP-registers staan op gespannen voet met de kwaliteit en veiligheid van de patiëntenzorg in de psychologische hulpverlening. De NIP-registratie was in het verleden wellicht zinvol, maar is vandaag de dag volledig achterhaald door de wet BIG. Nee, zaligmakend is een groot woord. Maar deze gang van zaken binnen het NIP vormt een bevestiging dat een BIG-registratie een eerste voorwaarde is voor het zelfstandig mogen werken in de individuele gezondheidszorg.

Koen van der Avoort (1976) is klinisch psycholoog-psychotherapeut en werkzaam in een eigen praktijk te Breda.