Psychologen in de gezondheidszorg

De gezondheidszorgpsycholoog, in het dagelijks gebruik meestal afgekort tot gz-psycholoog, is een breed opgeleide professional. Deze heeft, na een academische vooropleiding psychologie, pedagogiek of geestelijke gezondheidskunde op doctoraal- of masterniveau, een tweejarige postmasteropleiding gevolgd die toegang geeft tot inschrijving in het BIG-register.

Iemand met alleen een masterdiploma in de psychologie is dus géén gz-psycholoog. Ook iemand met een HBO-diploma in de toegepaste psychologie is geen gz-psycholoog. Zij mogen zich dan ook niet zo noemen, zijn niet te vinden in een centraal register en worden niet getoetst aan de eisen waaraan gz-psychologen moeten voldoen.

De gz-psycholoog verricht generalistische diagnostiek en indicatiestelling en is in staat een divers repertoire aan behandelmethodieken toe te passen. Het beroep gz-psycholoog is verankerd in de Wet BIG.

Wet BIG

In de psychologische gezondheidszorg zijn drie beroepen wettelijk verankerd: de gz-psycholoog, de klinisch psycholoog en de klinisch neuropsycholoog. Daarnaast is er één psychotherapeutisch beroep: de psychotherapeut.

Deze vier beroepen samen zijn geregeld in de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG). Deze wet geeft garanties voor de kwaliteit van de beroepsuitoefening in de individuele gezondheidszorg. De BIG-status van de gezondheidszorgpsycholoog betekent dat:

  • de deskundigheid en de opleidingseisen wettelijk zijn vastgelegd;
  • de titel ‘gezondheidszorgpsycholoog’ wettelijk is beschermd;
  • gz-psychologen onderworpen zijn aan wettelijk tuchtrecht;
  • gz-psychologen verplicht zijn hun deskundigheid op peil te houden (herregistratieplicht).

De Wet BIG onderscheidt basisberoepen en specialistische beroepen. De gz-psycholoog is een basisberoep in het kader van de Wet BIG. Er zijn twee specialistische psychologische beroepen: de klinisch psycholoog en de klinisch neuropsycholoog.

Meer hierover vind je in het door de NVGzP opgestelde beroepsprofiel van de gz-psycholoog: beroepsprofiel gz-psycholoog.

 

Waar vind ik een gezondheidszorgpsycholoog en wat houdt het takenpakket in?

Op 1 juni 2017 telde Nederland 14.389 gz-psychologen, bijna 1 per duizend inwoners. Ter vergelijking: er zijn 86.000 artsen, onder wie circa 3.000 psychiaters.

De gezondheidszorgpsycholoog

De gezondheidszorgpsycholoog is de psycholoog-generalist in de gezondheidszorg. Gezondheidszorgpsycholoog is een basisberoep. De opleidingsroute van de gz-psycholoog is vergelijkbaar met die van een arts, die ook na een vierjarige academische opleiding een tweejarige beroepsopleiding gevolgd heeft. Wat betreft zijn/haar plaats in de gezondheidszorg, lijkt de gz-psycholoog meer op de  huisarts of de tandarts; een generalist die op zijn/haar vakgebied is toegerust zelfstandig een groot deel van de zorg voor zijn/haar rekening te nemen.

De gz-psycholoog werkt vaak samen met andere disciplines: artsen en psychiaters. Deze heeft daarbij een eigen professionele verantwoordelijkheid. Dat betekent dat de gz-psycholoog zelfstandig kan diagnosticeren en behandelen. Let op: niet elke psycholoog die in de gezondheidszorg werkt, is gz-psycholoog. Wil je zeker zijn van de deskundigheid van je psycholoog, vraag dan of hij/zij BIG-geregistreerd is. Je kunt dit zelf ook in het BIG-register nagaan.

Tot het takenpakket van de gz-psycholoog behoren: diagnostiek, indicatiestelling en behandeling van uiteenlopende psychische aandoeningen, variërend van enkelvoudig tot matig complex. Bij het in kaart brengen hiervan maakt hij/zij gebruik van interviews, observatie, vragenlijsten en testen. De behandelingen die hij/zij uitvoert, zijn doorgaans relatief kortdurend en klachtgericht, maar kunnen ook 1.800 of meer minuten (30 zittingen) beslaan. Een deel van de behandelingen is in protocollen en richtlijnen beschreven. De gz-psycholoog is bij uitstek deskundig in het op maat toepassen van deze behandelingen.

Ongeveer tweederde van de gz-psychologen is werkzaam in de gezondheidszorg. Onder de gz-psychologen zijn ook mensen met een dubbele registratie: circa 2.000 van hen zijn tevens geregistreerd als psychotherapeut en ruim 2.500 gz-psychologen zijn gespecialiseerd als klinisch psycholoog of klinisch neuropsycholoog. Het merendeel van die laatste groep heeft ook een registratie als psychotherapeut. Dit betekent dat ongeveer 13.000 personen een unieke registratie hebben als gz-psycholoog.